Ngày càng nhiều người đeo đồng hồ thông minh để theo dõi nhịp tim, nồng độ oxy trong máu, giấc ngủ. Những con số hiện trên màn hình trông rất chính xác. Nhưng liệu các thiết bị này có đáng tin cậy như thiết bị y tế thật sự không?
Đồng hồ thông minh đo sức khỏe bằng cách nào?
Phần lớn đồng hồ thông minh hiện nay dùng công nghệ gọi là quang phổ kế (photoplethysmography, viết tắt PPG). Thiết bị chiếu ánh sáng nhỏ vào da, sau đó đo lượng ánh sáng phản xạ lại. Từ đó, thiết bị tính toán ra nhịp tim, và ở một số dòng máy, cả nồng độ oxy trong máu.
Đây là công nghệ khác với thiết bị y tế chuyên dụng ở bệnh viện, vốn thường dùng cảm biến tiếp xúc trực tiếp hoặc phương pháp đo khác.
Độ chính xác thực tế đến đâu?
Một bài tổng quan cập nhật liên tục (living systematic review), công bố năm 2026 trên tạp chí npj Digital Medicine, đã tổng hợp nhiều nghiên cứu so sánh đồng hồ Apple Watch với thiết bị y tế chuẩn.
Kết quả cho thấy: với chỉ số nhịp tim, đồng hồ thông minh có vẻ cho kết quả khá gần với thiết bị y tế, trong điều kiện nghỉ ngơi bình thường. Tuy nhiên, độ chính xác dường như giảm đi khi vận động mạnh, hoặc ở một số nhóm người có màu da đậm hơn, do đặc điểm công nghệ cảm biến ánh sáng.
Với chỉ số nồng độ oxy trong máu (SpO2), một số nghiên cứu khác cho thấy sai số có thể lớn hơn so với thiết bị y tế chuyên dụng, đặc biệt khi nồng độ oxy ở mức thấp. Đây là điểm cần lưu ý, vì đây cũng chính là lúc thông tin chính xác quan trọng nhất.
Vậy có nên dựa vào đồng hồ thông minh để theo dõi sức khỏe không?
Có lẽ câu trả lời hợp lý là: có thể dùng để tham khảo, nhưng không nên xem là công cụ chẩn đoán y tế.
Một vài điểm có thể cân nhắc:
- Với người khỏe mạnh, muốn theo dõi xu hướng chung như số bước đi, nhịp tim khi tập luyện, đồng hồ thông minh có vẻ khá hữu ích
- Với người có bệnh nền tim mạch, hô hấp, hoặc cần theo dõi chỉ số y tế chính xác, thiết bị y tế chuyên dụng vẫn nên là lựa chọn chính
- Nếu đồng hồ thông minh báo chỉ số bất thường, có lẽ nên đi khám để xác nhận, thay vì tự kết luận dựa trên con số hiển thị
Vì sao có sự khác biệt về độ chính xác?
Theo một số nghiên cứu, có vài yếu tố có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của cảm biến quang học trên đồng hồ thông minh:
- Cách đeo đồng hồ, đeo quá lỏng hoặc quá chặt
- Cử động tay trong lúc đo
- Màu da và độ dày mô dưới da, có thể ảnh hưởng đến khả năng cảm biến ánh sáng hoạt động chính xác
- Nhiệt độ môi trường
Lời kết
Đồng hồ thông minh có vẻ khá hữu ích để theo dõi xu hướng sức khỏe hàng ngày, đặc biệt là nhịp tim khi nghỉ ngơi. Nhưng với các chỉ số cần độ chính xác cao hơn, như nồng độ oxy trong máu, có lẽ vẫn nên xem thiết bị y tế chuyên dụng là lựa chọn đáng tin cậy hơn. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, việc thăm khám bác sĩ vẫn là bước quan trọng, thay vì chỉ dựa vào số liệu trên đồng hồ.
Đôi lời giới thiệu
Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.
Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về hi@dykhoa.com.
Tài liệu tham khảo
- A living systematic review of the accuracy of Apple Watch measurements against medical-grade devices. npj Digital Medicine. 2026.
Ngày đăng: