Bình đẳng giới ở Việt Nam đang xếp hạng thế nào trên thế giới?

Theo Báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu 2026 (Global Gender Gap Report) của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), công bố ngày 16/9/2026, Việt Nam xếp thứ 84 trên 145 nền kinh tế, đã thu hẹp 70,7% khoảng cách giới và giảm 10 bậc so với năm trước. Việt Nam mạnh ở tham gia kinh tế nhưng bị kéo xuống ở các mảng khác. Theo tôi, thứ hạng là một lát cắt hữu ích, nhưng đọc nó mà không hiểu chỉ số đo gì thì rất dễ vui hay buồn nhầm chỗ.

Tóm tắt nhanh:

• Năm 2026, Việt Nam xếp 84/145 với 70,7%; năm 2025 xếp 74/148.
• Điểm mạnh nhất là tham gia kinh tế và cơ hội (75,2%, thuộc nhóm 50 nước dẫn đầu).
• Điểm yếu kéo dài nằm ở sức khỏe và sinh tồn, nơi có chỉ số tỷ số giới tính khi sinh.
• Chỉ số đo phần khoảng cách giữa nam và nữ đã được thu hẹp, nên không cho biết trực tiếp đời sống của phụ nữ tốt đến đâu, và không phản ánh nhiều vấn đề như việc nhà không lương.

Việt Nam xếp hạng bình đẳng giới thế nào năm 2026?

Việt Nam đứng thứ 84 trên 145 nền kinh tế, với 70,7% khoảng cách giới đã được thu hẹp. Theo WEF, Việt Nam giảm 10 bậc do điểm tổng giảm 0,6 điểm phần trăm, dù đã tăng khoảng 1,8 điểm kể từ năm 2007, lần đầu được xếp hạng (World Economic Forum, 2026a). Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 74 trên 148 với điểm 0,713 (Dân trí, 2025).

Để có điểm so sánh: điểm trung bình toàn cầu năm 2026 là 69,2%, chưa nền kinh tế nào đạt bình đẳng hoàn toàn, và Iceland dẫn đầu năm thứ 17 liên tiếp với 93% (World Economic Forum, 2026b). Như vậy, Việt Nam nhỉnh hơn mức trung bình thế giới một chút.

Tôi muốn lưu ý một điều: thứ hạng là vị trí tương đối. Một nước có thể tụt bậc vì điểm của mình giảm nhẹ trong khi nước khác tăng. Vì thế, nhìn điểm số và xu hướng nhiều năm thường đáng tin hơn nhìn thứ hạng của một năm, cũng như hai nghiên cứu có thể cho kết quả trái ngược khi đo ở những thời điểm khác nhau.

Việt Nam mạnh ở đâu trong bảng xếp hạng?

Mảng mạnh nhất là tham gia kinh tế và cơ hội, đạt 75,2% và thuộc nhóm 50 nền kinh tế dẫn đầu. Tỷ lệ cân bằng giới ở nhóm nhà lập pháp, quan chức cao cấp và nhà quản lý tăng từ 28,5% năm 2007 lên 40,1% năm 2026. Ở nhóm lao động chuyên môn và kỹ thuật, Việt Nam giữ mức cân bằng 100% từ khi được xếp hạng (World Economic Forum, 2026a).

Tuy vậy, có một tín hiệu cần để ý: chỉ số cân bằng về tham gia lực lượng lao động là 88,3%, giảm 5,6 điểm so với năm 2007 (World Economic Forum, 2026a). Ở mảng giáo dục, Việt Nam đạt 97,1%. Con số này cao, nhưng vì mức trung bình toàn cầu ở mảng giáo dục cũng đã là 96,9% (World Economic Forum, 2026b), thứ hạng của Việt Nam ở mảng này không cao: năm 2026, Việt Nam xếp thứ 108 ở mảng giáo dục (World Economic Forum, 2026a).

Vì sao sức khỏe và sinh tồn lại kéo điểm của Việt Nam xuống?

Vì mảng này có chỉ số tỷ số giới tính khi sinh, và Việt Nam vẫn mất cân bằng giới tính khi sinh. Theo WEF, mảng sức khỏe và sinh tồn gồm hai chỉ số: tỷ số giới tính khi sinh và tuổi thọ khỏe mạnh (World Economic Forum, 2026a). Năm 2025, Việt Nam xếp 146 trên 148 ở mảng này (Dân trí, 2025).

Số liệu trong nước giúp giải thích. Theo Cục Thống kê, tỷ số giới tính khi sinh năm 2025 của Việt Nam là 109,0 bé trai trên 100 bé gái (Cục Thống kê, 2026), trong khi mức bình thường được UNFPA nêu là khoảng 105 bé trai trên 100 bé gái (UNFPA, 2009). Với tôi, đây là chỗ con số nói nhiều điều nhất: ưa thích con trai vẫn hiện diện ngay từ trước khi một đứa trẻ chào đời.

Phụ nữ Việt Nam tham gia chính trị đến đâu?

Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội đã đạt mức 30%. Kết quả bầu cử Quốc hội khóa XVI cho thấy có 150 nữ đại biểu trúng cử, chiếm 30%, tăng so với khóa XV (Thụy Vũ, 2026). Trong bảng xếp hạng năm 2025, mảng trao quyền chính trị của Việt Nam đứng thứ 95 (Dân trí, 2025). Trên toàn cầu, đây cũng là mảng có khoảng cách lớn nhất, mới thu hẹp được 22,1% (World Economic Forum, 2026b).

Chỉ số này đo gì và không đo gì?

Chỉ số đo mức độ thu hẹp khoảng cách giữa nam và nữ. WEF giải thích điểm số thể hiện phần khoảng cách giới đã được thu hẹp, theo bốn mảng: tham gia kinh tế và cơ hội, trình độ học vấn, sức khỏe và sinh tồn, trao quyền chính trị (World Economic Forum, 2026b). Theo cách tôi hiểu, vì chỉ số so sánh nam với nữ chứ không so mức sống giữa các nước, một nước có thu nhập thấp vẫn có thể xếp cao nếu nam và nữ ở đó chênh lệch ít.

Có những điều quan trọng mà bảng xếp hạng không trực tiếp phản ánh. Thứ nhất là việc nhà không lương: theo Điều tra quốc gia về sử dụng thời gian năm 2022, phụ nữ Việt Nam dành khoảng 3 giờ mỗi ngày cho việc nhà, so với 1 giờ 42 phút ở nam giới (dẫn theo Minh Huyền, 2023). Phần việc này gắn với gánh nặng tinh thần (mental load) mà phụ nữ thường mang. Thứ hai là bạo lực trên cơ sở giới, chủ đề tôi viết riêng trong bài vì sao bạo lực gia đình không còn là “chuyện riêng”.

Người làm truyền thông nên lưu ý điều này. Một chỉ số tổng hợp giống một KPI: nó chỉ phản ánh những gì được chọn để đo. Khi đưa tin “Việt Nam tụt hạng” hay “Việt Nam vượt trung bình thế giới”, cách khung hóa tiêu đề sẽ quyết định công chúng nhớ điều gì. Theo tôi, cả hai tiêu đề đều đúng một phần, và cả hai đều thiếu nếu không nói rõ chỉ số đo gì.

Bài viết thuộc chuyên đề Bản lĩnh dịu dàng của Dy Khoa Blog.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2026, nước nào bình đẳng giới nhất theo WEF?

Iceland, với 93% khoảng cách giới đã được thu hẹp, năm thứ 17 liên tiếp dẫn đầu. Theo sau là Phần Lan, Na Uy, Namibia và Anh (World Economic Forum, 2026b).

Điểm 70,7% của Việt Nam nghĩa là gì?

Nghĩa là khoảng 70,7% khoảng cách giữa nam và nữ trên các chỉ số được đo đã được thu hẹp; phần còn lại là khoảng cách chưa được xóa (World Economic Forum, 2026b).

Thế giới cần bao lâu để đạt bình đẳng giới?

Với tốc độ hiện tại, WEF ước tính cần khoảng 120 năm (World Economic Forum, 2026b).

Điều gì nên nhớ?

Năm 2026, Việt Nam xếp 84/145 về bình đẳng giới, nhỉnh hơn trung bình thế giới, mạnh về tham gia kinh tế nhưng yếu ở tỷ số giới tính khi sinh và còn khoảng trống ở trao quyền chính trị. Tôi nghĩ cách đọc hữu ích nhất là nhìn từng mảng và xu hướng nhiều năm, rồi tự hỏi chỉ số chưa đo điều gì. Thứ hạng nên là điểm khởi đầu cho câu hỏi, không phải điểm kết thúc của câu trả lời.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này viết dựa trên quan điểm của người viết, là Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa họcTruyền thông khoa học (Science communication)Truyền thông khoa học là hoạt động trao đổi thông tin khoa học giữa các nhà khoa học, nhà truyền thông và công chúng, nhằm tạo ra nhận thức, sự quan tâm, ý kiến và hiểu biết về khoa học.Xem giải thích đầy đủ → và Thu hút Công chúngThu hút công chúng (Public engagement)Thu hút công chúng là quá trình tương tác và đối thoại hai chiều giữa các nhà nghiên cứu và công chúng, tạo ra lợi ích song phương và nâng cao chất lượng khoa học.Xem giải thích đầy đủ → (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].