Loãng xương có phải bệnh của riêng phụ nữ?

Không. Loãng xương gặp nhiều hơn ở phụ nữ, nhưng nam giới cũng mắc: theo Quỹ Loãng xương Quốc tế (IOF), khoảng 1/5 nam giới từ 50 tuổi sẽ bị gãy xương do loãng xương trong phần đời còn lại, so với khoảng 1/3 phụ nữ (International Osteoporosis Foundation [IOF], 2026). Loãng xương ở nam giới thường bị bỏ sót, trong khi nguy cơ tử vong sau gãy xương ở nam lại cao hơn nữ (Bandeira và cộng sự, 2022).

Tóm tắt nhanh:

• Có tới khoảng một nửa trường hợp loãng xương ở nam có nguyên nhân thứ phát, hay gặp nhất là suy sinh dục, uống nhiều rượu và dùng corticoid kéo dài.
• Có nên đo mật độ xương hay không nên quyết định cùng bác sĩ, dựa trên tuổi và yếu tố nguy cơ.
• Vận động chịu lực, ăn đủ canxi, không hút thuốc, hạn chế rượu là nền tảng cho cả hai giới.

Loãng xương ở nam giới có phổ biến không?

Ít hơn phụ nữ, nhưng không hiếm. Theo bộ tài liệu cho Ngày Loãng xương Thế giới 20/10 năm 2026 của IOF, bệnh ảnh hưởng đến hơn 500 triệu người trên toàn cầu (IOF, 2026).

Ở Mỹ, Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Dự phòng Hoa Kỳ ghi nhận tỷ lệ loãng xương đã chuẩn hóa theo tuổi ở người từ 50 tuổi là 4,4% ở nam và 19,6% ở nữ; từ 65 tuổi, tỷ lệ này là 5,7% ở nam và 27,1% ở nữ (US Preventive Services Task Force [USPSTF], 2025). Dù vậy, một tổng quan cho biết khoảng 40% trong số 9 triệu ca gãy xương do loãng xương trên thế giới năm 2000 xảy ra ở nam giới (Bandeira và cộng sự, 2022).

Ở Việt Nam, một nghiên cứu tại TP.HCM trên 357 nam và 870 nữ ghi nhận 10% nam giới từ 50 tuổi bị loãng xương khi dùng thang tham chiếu xây dựng từ người Việt, và 30% khi dùng thang mặc định của máy đo dựa trên người da trắng ở Mỹ (Ho-Pham và cộng sự, 2011). Số liệu đã cũ và chỉ ở một thành phố, nhưng cho thấy bệnh không hiếm ở nam giới Việt.

Vì sao loãng xương ở nam giới dễ bị bỏ qua?

Vì bệnh thường được xem là của phụ nữ. Bandeira và cộng sự (2022) mô tả loãng xương ở nam bị đánh giá thấp, chẩn đoán thiếu và điều trị thiếu, chỉ một phần nhỏ người bệnh được điều trị đầy đủ. IOF cũng ước tính tới 80% người đã gãy xương do loãng xương không được phát hiện hay điều trị (IOF, 2026).

Bệnh lại diễn tiến âm thầm, như bài loãng xương sau mãn kinh: khi nào nên đo mật độ xương đã phân tích về phụ nữ.

Gãy xương do loãng xương ở nam giới nguy hiểm đến mức nào?

Nguy hiểm hơn nhiều người nghĩ. Dù bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ, mức tử vong vượt trội liên quan đến loãng xương và gãy xương lại cao hơn ở nam giới (USPSTF, 2025). Một giả thuyết được nêu là nam giới thường gãy xương muộn hơn phụ nữ khoảng 5 đến 10 năm (Bandeira và cộng sự, 2022).

Một lần gãy xương do loãng xương còn làm nguy cơ gãy lần sau tăng khoảng gấp đôi, nhất là trong 1 đến 2 năm đầu (IOF, 2026).

Điều gì làm nam giới dễ bị loãng xương?

Ngoài tuổi cao, nguyên nhân thứ phát đóng vai trò lớn: có tới khoảng một nửa trường hợp ở nam có nguyên nhân thứ phát, hay gặp nhất là (Bandeira và cộng sự, 2022):

• Suy sinh dục (hypogonadism): nồng độ hormone sinh dục nam thấp.
• Uống quá nhiều rượu.
• Dùng corticoid (glucocorticoid) kéo dài.

Một số thuốc khác cũng có thể liên quan, như thuốc đồng vận GnRH hay thuốc chống co giật (Bandeira và cộng sự, 2022). USPSTF liệt kê các yếu tố nguy cơ gãy xương ở nam tương tự ở nữ: tuổi cao, chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp, uống nhiều rượu, đang hút thuốc, từng gãy xương, mới bị ngã, từng đột quỵ và đái tháo đường (USPSTF, 2025). Với hút thuốc, bài vì sao tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới Việt Nam vẫn cao có thêm bối cảnh.

Nam giới có nên đi đo mật độ xương không?

Nên trao đổi với bác sĩ. USPSTF (2025) kết luận bằng chứng hiện chưa đủ để đánh giá cân bằng lợi ích và tác hại của tầm soát loãng xương ở nam giới, vì chưa có nghiên cứu về lợi ích của tầm soát ở nhóm này. Đây không phải khuyến nghị phản đối tầm soát; người bệnh có thể quyết định cùng bác sĩ.

Một số hướng dẫn đi xa hơn. Ở Mỹ và Canada, đo mật độ xương được khuyến nghị cho mọi nam giới từ 70 tuổi (IOF, 2026). Bandeira và cộng sự (2022) đề xuất đo bằng phương pháp hấp thụ tia X năng lượng kép (DXA) cho nam giới trên 70 tuổi, sớm hơn khi có suy sinh dục, dùng corticoid kéo dài, nghiện rượu hoặc từng gãy xương.

Nam giới cũng có thuốc điều trị: trong một thử nghiệm trên 1.199 nam giới, acid zoledronic giảm 67% nguy cơ tương đối gãy đốt sống phát hiện qua phim chụp sau 24 tháng (Bandeira và cộng sự, 2022). Đây là nguy cơ tương đối, cần đọc kèm nguy cơ ban đầu (xem bài nguy cơ tương đối và tuyệt đối).

Nam giới có thể làm gì để giữ xương chắc khỏe?

Những thói quen bảo vệ xương giống nhau ở cả hai giới:

• Tập các bài chịu sức nặng cơ thể và bài kháng lực khoảng 30 đến 40 phút, 3 đến 4 lần mỗi tuần (IOF, 2026). Nếu bạn ngồi nhiều, xem thêm bài ngồi nhiều có hại dù vẫn tập thể dục.
• Ăn đủ canxi: nam giới 19 đến 70 tuổi cần 1.000 mg mỗi ngày, từ 71 tuổi cần 1.200 mg; nguồn tốt gồm sữa, sữa chua, phô mai, một số loại đậu phụ, cá mòi đóng hộp còn xương, cải xoăn, bông cải xanh, cải thìa (Office of Dietary Supplements [ODS], 2023).
• Tránh hút thuốc và uống nhiều rượu, hai yếu tố nguy cơ mà USPSTF (2025) nêu rõ.
• Giữ cân nặng hợp lý, vì BMI dưới 19 là một yếu tố nguy cơ (IOF, 2026).

Lượng canxi quá cao có thể gây hại; giới hạn trên cho người từ 51 tuổi là 2.000 mg mỗi ngày (ODS, 2023). Bài có nên uống vitamin tổng hợp mỗi ngày bàn thêm về thực phẩm bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Nam giới bao nhiêu tuổi thì nên nghĩ đến loãng xương?

Nguy cơ tăng theo tuổi. Một số hướng dẫn khuyên đo mật độ xương từ 70 tuổi, sớm hơn nếu có yếu tố nguy cơ như dùng corticoid kéo dài hay từng gãy xương (IOF, 2026; Bandeira và cộng sự, 2022).

Đàn ông to khỏe, chơi thể thao thì có bị loãng xương không?

Vẫn có thể, vì nhiều trường hợp do nguyên nhân thứ phát như suy sinh dục, rượu hoặc corticoid (Bandeira và cộng sự, 2022).

Nam giới có cần uống viên canxi không?

Không nhất thiết. Ưu tiên ăn đủ canxi từ thực phẩm; với người lớn tuổi, chưa rõ viên canxi có giúp phòng gãy xương không (ODS, 2023). Hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng.

Điều gì nên nhớ?

Loãng xương không phải bệnh của riêng phụ nữ. Nam giới mắc ít hơn, nhưng thường bị bỏ sót và chịu hậu quả nặng hơn khi gãy xương. Nếu bạn là nam giới lớn tuổi, từng gãy xương sau cú ngã nhẹ, uống nhiều rượu, hút thuốc hay dùng corticoid lâu dài, hãy hỏi bác sĩ về đo mật độ xương.

Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn y khoa cho từng cá nhân.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa họcTruyền thông khoa học (Science communication)Truyền thông khoa học là việc dùng kỹ năng, phương tiện, hoạt động và đối thoại phù hợp để tạo ra ở người nghe một hoặc nhiều phản hồi với khoa học: nhận biết, thích thú, quan tâm, hình thành quan điểm và hiểu biết.Xem giải thích đầy đủ → và Thu hút Công chúngThu hút công chúng (Public engagement)Thu hút công chúng là những cách thức để hoạt động và lợi ích của giáo dục đại học, nghiên cứu được chia sẻ với công chúng; theo NCCPE, đây là quá trình hai chiều, có tương tác và lắng nghe, nhằm tạo lợi ích cho cả hai bên.Xem giải thích đầy đủ → (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].