Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Marcom & IMC

Thuyết lan tỏa đổi mới (diffusion of innovations) là gì?

Tiếng Anh
Diffusion of innovations
Còn gọi là
diffusion of innovations, diffusion of innovation theory, thuyết khuếch tán đổi mới, lý thuyết lan truyền đổi mới

Thuyết lan tỏa đổi mới (diffusion of innovations) của Everett Rogers giải thích một ý tưởng, sản phẩm hay công nghệ mới được những người trong một hệ thống xã hội chấp nhận như thế nào, vì sao và với tốc độ ra sao. Rogers nhận ra hiện tượng này từ năm 1962 (Lumen Learning, n.d.); cuốn Diffusion of Innovations của ông đến nay đã có bản thứ năm (Rogers, 2003).

Năm nhóm người tiếp nhận gồm những ai?

Theo lý thuyết, không phải ai cũng mua sản phẩm mới cùng một lúc. Người tiếp nhận được chia thành năm nhóm với tỷ lệ tương ứng trong thị trường (Lumen Learning, n.d.):

  • Người đổi mới (innovators), 2,5%: sẵn sàng chấp nhận rủi ro.
  • Người tiếp nhận sớm (early adopters), 13,5%: có vai trò dẫn dắt dư luận cao nhất.
  • Số đông sớm (early majority), 34%: ý kiến và quyết định của họ có sức nặng với các nhóm khác.
  • Số đông muộn (late majority), 34%: tiếp cận đổi mới miễn cưỡng và hoài nghi hơn.
  • Người chậm trễ (laggards), 16%: ít hoặc không có vai trò dẫn dắt dư luận, e ngại những gì họ xem là tác nhân thay đổi.

Giáo trình này cũng mô tả một "điểm bùng phát" (tipping point), nơi những thay đổi nhỏ đủ để tạo ra thay đổi lớn, nằm giữa nhóm số đông sớm và số đông muộn.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Lumen Learning. (n.d.). Diffusion of innovation. In Principles of marketing. https://courses.lumenlearning.com/suny-marketing-spring2016/?p=4342

Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.