Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Nghiên cứu & bằng chứng

Thuyết thay đổi (Theory of Change) là gì?

Tiếng Anh
Theory of Change
Viết tắt
ToC
Còn gọi là
khung thuyết thay đổi, lý thuyết biến đổi

Thuyết thay đổi (Theory of Change – ToC) giúp người lập kế hoạch truyền thông trả lời câu hỏi cốt tử: ‘Làm sao chiến dịch này biến đổi nhận thức thành hành vi thực tế?’ (Weiss, 1995; Vogel, 2012). Tìm hiểu thêm tại bài viết Thuyết thay đổi (Theory of Change) là gì?.

Chuỗi logic nguyên nhân – kết quả

Một bản ToC chuẩn mực liên kết các mắt xích: Đầu vào (Inputs) -> Hoạt động (Activities) -> Đầu ra trực tiếp (Outputs) -> Kết quả trung gian (Outcomes) -> Tác động dài hạn (Impact). Mỗi bước chuyển đều đi kèm các giả định (assumptions) cần được kiểm chứng.

Ứng dụng trong các dự án phát triển và y tế cộng đồng

ToC là tiêu chuẩn bắt buộc của các tổ chức quốc tế (UNICEF, WHO, Ngân hàng Thế giới) khi tài trợ các chiến dịch truyền thông thay đổi hành vi xã hội (SBCC).

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Vogel, I. (2012). Review of the use of 'Theory of Change' in international development. UK Department for International Development (DFID). https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/

Weiss, C. H. (1995). Nothing as practical as good theory: Exploring theory-based evaluation for comprehensive community initiatives for children and families. New Approaches to Evaluating Community Initiatives, 1, 65-92.