Sốt xuất huyết lần 2 có thể nặng hơn, nhất là khi người bệnh nhiễm một tuýp virus Dengue khác với lần trước. Tuy nhiên, không thể khẳng định mọi lần tái nhiễm đều nặng. Người bệnh cần theo dõi sát diễn biến, đặc biệt khi bắt đầu hạ sốt, và đi khám ngay nếu có dấu hiệu cảnh báo.
Vì sao sốt xuất huyết lần 2 có thể nặng hơn?
Virus Dengue có bốn tuýp huyết thanh chính. Sau khi mắc một tuýp, cơ thể thường tạo miễn dịch lâu dài với tuýp đó, nhưng miễn dịch này không bảo vệ đầy đủ trước các tuýp còn lại. Vì vậy, một người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần.
WHO cho biết người từng nhiễm Dengue có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn. Một giả thuyết được nghiên cứu là hiện tượng tăng cường phụ thuộc kháng thể, thường viết tắt là ADE. Trong một số hoàn cảnh, kháng thể từ lần nhiễm trước có thể làm thay đổi cách virus tương tác với tế bào miễn dịch. Tuy nhiên, nguy cơ chuyển nặng còn phụ thuộc nhiều yếu tố; không thể dựa vào số lần mắc để dự đoán chắc chắn diễn tiến của một cá nhân.
Hạ sốt rồi có thể vẫn nguy hiểm không?
Có. Hạ sốt không đồng nghĩa với bệnh đã qua giai đoạn nguy hiểm. WHO và CDC đều lưu ý các dấu hiệu sốt xuất huyết nặng có thể xuất hiện sau khi người bệnh hết sốt. CDC cho biết dấu hiệu cảnh báo thường bắt đầu trong khoảng 24-48 giờ sau khi hạ sốt.
Trong thời gian này, cần chú ý đau bụng nhiều hoặc ấn đau, nôn liên tục, chảy máu mũi hay chân răng, nôn ra máu, đi ngoài ra máu hoặc phân đen, mệt lả, bứt rứt hoặc lừ đừ. Đây là những dấu hiệu cần được nhân viên y tế đánh giá khẩn cấp.
Khi nào cần đưa người bệnh đi cấp cứu?
Đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Đau bụng nhiều hoặc đau khi ấn.
- Nôn liên tục, đặc biệt nôn nhiều lần trong ngày.
- Chảy máu mũi, chảy máu chân răng, nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu.
- Lừ đừ, kiệt sức, bứt rứt bất thường.
- Thở nhanh, da lạnh hoặc tái, khát nhiều, cảm giác yếu đi rõ rệt.
Không chờ người bệnh sốt trở lại mới đi khám. Sốt xuất huyết nặng có thể tiến triển nhanh và cần được xử trí y tế.
Người bệnh cần lưu ý gì khi chăm sóc tại nhà?
Người nghi mắc sốt xuất huyết nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn theo dõi. Không tự kết luận bệnh dựa trên triệu chứng hoặc số lần từng mắc bệnh.
WHO khuyến cáo có thể dùng paracetamol để giảm đau, hạ sốt theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Tránh aspirin và ibuprofen vì các thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Không tự dùng thuốc hoặc áp dụng mẹo điều trị khi chưa được tư vấn.
Người chăm sóc nên ghi lại diễn biến sốt, lượng nước uống, tình trạng nôn và các biểu hiện bất thường. Nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, cần đi cấp cứu thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Mắc sốt xuất huyết lần 2 có chắc chắn nặng hơn không?
Không. Lần nhiễm sau có thể nặng hơn, nhất là khi nhiễm tuýp Dengue khác, nhưng không phải trường hợp nào cũng diễn tiến nặng. Cần theo dõi triệu chứng và làm theo hướng dẫn y tế.
Hết sốt có thể yên tâm chưa?
Chưa. Một số dấu hiệu nặng có thể xuất hiện sau khi hạ sốt. Hãy tiếp tục theo dõi và đi khám ngay khi có đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu, lừ đừ hoặc mệt lả.
Có thể uống ibuprofen khi nghi sốt xuất huyết không?
Không nên tự dùng ibuprofen hoặc aspirin khi nghi mắc sốt xuất huyết, vì thuốc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Hỏi nhân viên y tế về thuốc hạ sốt phù hợp.
Đôi lời giới thiệu
Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.
Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].
Tài liệu tham khảo
Centers for Disease Control and Prevention. (2025, August 7). Symptoms of dengue and testing. https://www.cdc.gov/dengue/signs-symptoms/index.html
Katzelnick, L. C., Gresh, L., Halloran, M. E., Mercado, J. C., Kuan, G., Gordon, A., Balmaseda, A., & Harris, E. (2017). Antibody-dependent enhancement of severe dengue disease in humans. Science, 358(6365), 929-932. https://doi.org/10.1126/science.aan6836
Bộ Y tế. (2023). Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue (Ban hành kèm theo Quyết định số 2760/QĐ-BYT ngày 4 tháng 7 năm 2023). https://ydct.moh.gov.vn/static/files/uploads/bec97baf7acd25948bb814f6c5c2990f16f46ee453f0d23dd0b83fa8b85622ba.pdf
World Health Organization. (2025, August 21). Dengue. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue
