Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Truyền thông khoa học

Lý thuyết gieo mầm (cultivation theory) là gì?

Tiếng Anh
Cultivation theory
Còn gọi là
cultivation theory, cultivation analysis, lý thuyết gieo mầm, lý thuyết vun trồng, thuyết gieo cấy, mean world syndrome, mainstreaming

Lý thuyết gieo mầm (cultivation theory) gắn với George Gerbner và cộng sự tại Trường Truyền thông Annenberg, Đại học Pennsylvania, qua chuỗi báo cáo Violence Profile về truyền hình Mỹ (Gerbner & Gross, 1976; Gerbner và cs., 1980). Trong các báo cáo Violence Profile, phân tích gieo mầm (cultivation analysis) được hiểu là việc xác định những quan niệm về thực tại xã hội mà truyền hình có xu hướng vun đắp ở các nhóm người xem khác nhau (Gerbner và cs., 1980). Xem thêm bài vì sao mạng xã hội trả tiền cho sự phẫn nộ.

Hiệu ứng dòng chính và "thế giới tàn nhẫn" là gì?

Báo cáo năm 1980 cho biết trong nhiều trường hợp, xem truyền hình vun đắp những quan niệm "dòng chính" (mainstream) về cuộc sống: các nhóm vốn có quan điểm khác nhau, khi xem nhiều hơn, dần có cách nhìn thế giới đồng nhất hơn. Báo cáo cũng mô tả có những nhóm người xem đặc biệt dễ tiếp nhận thông điệp của truyền hình về một thế giới tàn nhẫn và nguy hiểm. Ví dụ, ở một số nhóm, xem truyền hình càng nhiều thì càng tin rằng người cao tuổi là nhóm dễ trở thành nạn nhân tội phạm nhất (Gerbner và cs., 1980).

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Gerbner, G., & Gross, L. (1976). Living with television: The violence profile. Journal of Communication, 26(2), 172-199. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1976.tb01397.x

Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M., & Signorielli, N. (1980). Trends in network television drama and social reality, 1967-1979 (Violence Profile No. 11). The Annenberg School of Communications, University of Pennsylvania. (bản mở: https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/Digitization/79871NCJRS.pdf)