Sci&Marcom GlossaryThông tin độc hại (Malinformation) là một trong ba nhánh của Rối loạn trật tự thông tin (Information Disorder), miêu tả hành vi phát tán các thông tin hoàn toàn chính xác về mặt sự thật nhưng với động cơ ác ý nhằm hủy hoại uy tín hoặc tống tiền nạn nhân.
Bản chất và định nghĩa học thuật
Wardle và Derakhshan (2017) phân biệt malinformation với tin giả (Disinformation): Nếu như tin giả dựa trên sự bịa đặt hư cấu, thì malinformation vũ khí hóa chính sự thật. Các hình thức kinh điển bao gồm: (1) Rò rỉ dữ liệu cá nhân có chọn lọc (Doxing / Leaks); (2) Phát tán hình ảnh đời tư nhạy cảm không có sự đồng thuận (Revenge Porn); và (3) Tiết lộ bí mật kinh doanh hoặc đời tư y tế ngay tại những thời điểm nhạy cảm nhất để triệt hạ đối thủ.
Bối cảnh và ứng dụng thực tiễn
Malinformation rất khó đối phó bằng các công cụ kiểm chứng sự thật (Fact-checking) truyền thống, vì thông tin đó là thật 100%! Việc xử lý malinformation đòi hỏi các quy định pháp luật nghiêm minh về bảo vệ quyền riêng tư, an ninh mạng và đạo đức báo chí (từ chối tiếp tay cho những kẻ phát tán thông tin đời tư trộm cắp).
Ví dụ minh hoạ thực tế
Vụ rò rỉ email nội bộ của Đảng Dân chủ Mỹ trong cuộc bầu cử năm 2016 (DNC Leaks): Hacker đánh cắp các email trao đổi nội bộ có thật rồi tuồn lên mạng WikiLeaks một cách có tính toán thời điểm để gây chia rẽ nội bộ cử tri.
Những điểm lưu ý quan trọng
- Sự thật không đồng nghĩa với việc có quyền phát tán bừa bãi; quyền được tôn trọng đời tư là quyền con người cơ bản.
- Báo chí chuyên nghiệp không được biến thành công cụ rửa thông tin (Information Laundering) cho các âm mưu tống tiền hoặc bôi nhọ.
