Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Truyền thông khoa học

Hiệu ứng người thứ ba (third-person effect) là gì?

Tiếng Anh
Third-person effect
Viết tắt
TPE
Còn gọi là
ảo tưởng người thứ ba, giả định miễn nhiễm truyền thông

W. Phillips Davison (1983) đã phát hiện ra rằng con người thường tự huyễn hoặc về sức đề kháng tinh thần của bản thân: ‘Người khác dễ bị dắt mũi bởi quảng cáo và tin giả, còn tôi thì không bao giờ’ (Davison, 1983). Xem bài Sức đề kháng trên không gian số.

Hệ quả đối với việc phòng chống tin giả

Chính vì ai cũng nghĩ mình sáng suốt, người dùng thường mất cảnh giác và vô tình chia sẻ tin giả sức khỏe mà vẫn đinh ninh rằng mình đang giúp đỡ ‘những người khác thiếu hiểu biết’.

Ứng dụng trong kiểm duyệt nội dung

Hiệu ứng này cũng giải thích vì sao công chúng thường ủng hộ việc kiểm duyệt gắt gao các nội dung độc hại: không phải để bảo vệ mình, mà để bảo vệ ‘những người thứ ba dễ bị tổn thương’.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Davison, W. P. (1983). The third-person effect in communication. Public Opinion Quarterly, 47(1), 1-15. https://doi.org/10.1086/268763

Paul, B., Salwen, M. B., & Dupagne, M. (2000). The third-person effect: A meta-analysis of the predictors and consequences. Mass Communication and Society, 3(1), 57-85. https://doi.org/10.1207/S15327825MCS0301_04