Hiệu ứng Matilda (Matilda effect) là định kiến xã hội và hệ thống trong giới học thuật, khiến cho các thành tựu và công trình nghiên cứu của phụ nữ bị phớt lờ, xem nhẹ hoặc chuyển quyền ghi nhận sang cho nam giới (Rossiter, 1993). Thuật ngữ này được nhà sử học khoa học Margaret W. Rossiter đặt ra vào năm 1993 nhằm tôn vinh nhà hoạt động vì quyền phụ nữ Matilda Joslyn Gage, người đầu tiên lên tiếng cảnh báo hiện tượng này trong thế kỷ 19.
Tác động trong truyền thông khoa học
Trong thực tiễn truyền thông khoa học và báo chí học thuật, hiệu ứng Matilda dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng tiếng nói chuyên gia nữ trên các phương tiện truyền thông đại chúng và các hội thảo quốc tế (Lincoln et al., 2012). Việc nhận diện và khắc phục hiệu ứng này là trọng tâm của các chính sách bình đẳng giới và khoa học mở hiện đại.
Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.
Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].
Tài liệu tham khảo
Lincoln, A. E., Pincus, S., Koster, J. B., & Leboy, P. S. (2012). The Matilda effect in science: Award-winning women in biology and medicine. Social Studies of Science, 42(2), 307-320. https://doi.org/10.1177/0306312711435830
Rossiter, M. W. (1993). The Matthew Matilda effect in science. Social Studies of Science, 23(2), 325-341. https://doi.org/10.1177/030631293023002004
Gợi ý tìm nhanh:
Đang tìm kiếm bài viết...
Không tìm thấy bài viết nào chứa từ khoá "". Hãy thử từ khoá khác nhé!
Bài viết đã lưu
Chưa có bài viết nào được lưu
Bấm biểu tượng chiếc thẻ bookmark trên các bài viết để lưu lại và đọc offline bất cứ khi nào bạn muốn.
Liên hệ Dy Khoa
Cần trao đổi về một bài viết, hợp tác hay phỏng vấn?
Để lại vài dòng, tôi sẽ phản hồi trong vòng 48 giờ. Phóng viên cần ý kiến chuyên gia gấp, vui lòng ghi rõ hạn chót trong nội dung.