Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Truyền thông khoa học

Đồng thuận khoa học (scientific consensus) là gì?

Tiếng Anh
Scientific consensus
Còn gọi là
sự đồng thuận khoa học, nhất trí học thuật, scientific consensus

Đồng thuận khoa học là gì?

Đồng thuận khoa học (scientific consensus) là sự nhất trí chung giữa phần lớn các nhà nghiên cứu trong một ngành học chuyên biệt về một nguyên lý hoặc kết luận thực nghiệm, sau quá trình thẩm định và lặp lại kết quả khắt khe (Oreskes, 2004). Đồng thuận không đồng nghĩa với chân lý vĩnh cửu bất biến, nhưng là đại diện đáng tin cậy nhất của tri thức nhân loại ở một thời điểm lịch sử.

Vai trò trong truyền thông và hoạch định chính sách

Trong truyền thông đại chúng, việc hiểu rõ đồng thuận khoa học giúp công chúng tránh rơi vào bẫy ngụy biện cân bằng giả (false balance), ví dụ như vấn đề biến đổi khí hậu do con người hay tính an toàn của vắc xin (Cook et al., 2016). Các nhà truyền thông có trách nhiệm phản ánh đúng mức độ đồng thuận thực tế thay vì tạo ra tranh luận nhân tạo.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Cook, J., Oreskes, N., Doran, P. T., Anderegg, W. R., Verheggen, B., Maibach, E. W., ... & Green, S. A. (2016). Consensus on consensus: a synthesis of consensus estimates on human-caused global warming. Environmental Research Letters, 11(4), 048002. https://doi.org/10.1088/1748-9326/11/4/048002

Oreskes, N. (2004). The scientific consensus on climate change. Science, 306(5702), 1686. https://doi.org/10.1126/science.1103618