Sci&Marcom GlossaryNgồi nhà họp cả ngày, không phải di chuyển, vậy mà cuối ngày vẫn mệt rã rời. Döring và cs. (2022) định nghĩa mệt mỏi họp trực tuyến là trạng thái mệt mỏi trong và/hoặc sau một cuộc họp video, bất kể dùng hệ thống nào. Tên Zoom fatigue chỉ là cách gọi phổ biến, không riêng phần mềm Zoom.
Vì sao họp trực tuyến gây mệt?
Bailenson (2021), Đại học Stanford, đề xuất bốn nguyên nhân:
- Ánh nhìn cận cảnh quá nhiều: lưới khuôn mặt to, nhìn thẳng giống khoảng cách thân mật.
- Tải nhận thức: phải chủ động gửi và đọc tín hiệu phi ngôn ngữ.
- Nhìn mình liên tục: cửa sổ hình của chính mình làm tăng tự đánh giá.
- Bị hạn chế vận động: phải ngồi yên trong khung hình camera.
Tác giả nói rõ đây là lập luận, chưa phải phát hiện khoa học đã được kiểm chứng. Khảo sát sau đó với 9.787 người cho thấy ai họp nhiều hơn, lâu hơn và ít nghỉ hơn thì mệt hơn. Nữ giới báo cáo mệt nhiều hơn nam, một phần do lo âu khi nhìn thấy mình (mirror anxiety) và cảm giác bị “nhốt” trong khung hình cao hơn (Fauville và cs., 2023). Đây là mẫu thuận tiện và tự báo cáo, nên chưa đại diện cho mọi người.
Làm gì để giảm mệt khi họp trực tuyến?
Các gợi ý từ nghiên cứu gồm: ẩn khung hình của chính mình, cân nhắc gọi thoại thay vì video khi phù hợp (Bailenson, 2021); lên lịch hợp lý, rút ngắn buổi họp, chừa thời gian nghỉ giữa các buổi, tránh làm nhiều việc cùng lúc (Döring và cs., 2022). Phân tích chi tiết có trong bài vì sao họp online triền miên khiến bạn kiệt sức.
Câu hỏi thường gặp
Họp trực tiếp có đỡ mệt hơn họp trực tuyến?
Không hẳn. Döring và cs. (2022) lưu ý họp trực tiếp cũng có thể mệt, và họ không lý tưởng hóa họp trực tiếp; điểm khác là tương tác qua video thường đặc biệt căng thẳng.
Mệt mỏi họp trực tuyến có phải kiệt sức nghề nghiệp?
Không. Mệt mỏi họp trực tuyến gắn với từng buổi họp video (Döring và cs., 2022), còn kiệt sức nghề nghiệp là tình trạng kéo dài do căng thẳng công việc mạn tính. Xem thêm bài kiệt sức ở phụ nữ đi làm.
Nội dung mang tính thông tin, không thay thế tư vấn y khoa cho từng cá nhân.
