Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Truyền thông sức khoẻ

Nhịp sinh học ngày đêm (circadian rhythm) là gì?

Tiếng Anh
Circadian rhythm
Còn gọi là
đồng hồ sinh học, chu kỳ thức ngủ 24 giờ

Nhịp sinh học (circadian rhythm) điều hòa giấc ngủ, thân nhiệt và tiết hormone trong cơ thể (NIGMS, 2022). Xem bài Ánh sáng xanh có hại mắt không?.

Cơ chế hoạt động của ánh sáng và Melatonin

Vùng nhân trên chéo (SCN) của não nhận tín hiệu ánh sáng qua võng mạc để điều tiết sản sinh hormone gây ngủ melatonin. Tiếp xúc ánh sáng xanh vào ban đêm làm ức chế melatonin, gây rối loạn giấc ngủ.

Hệ quả của lệch nhịp sinh học

Lệch nhịp kéo dài (như làm việc theo ca kíp) làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường type 2 và trầm cảm.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Czeisler, C. A., et al. (1999). Stability, precision, and near-24-hour period of the human circadian pacemaker. Science, 284(5423), 2177-2181. https://doi.org/10.1126/science.284.5423.2177

National Institute of General Medical Sciences [NIGMS]. (2022). Circadian rhythms. NIH. https://www.nigms.nih.gov/education/fact-sheets/Pages/circadian-rhythms.aspx