Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Nghiên cứu & bằng chứng

Thiên vị xuất bản (publication bias) là gì?

Tiếng Anh
Publication bias
Còn gọi là
thiên lệch xuất bản, hội chứng ngăn kéo, file-drawer problem

Robert Rosenthal (1979) gọi đây là ‘vấn đề ngăn kéo bàn’: những thử nghiệm thất bại bị nhà nghiên cứu cất vào ngăn kéo thay vì gửi đăng bài báo (Rosenthal, 1979). Xem bài Một nghiên cứu mới có đủ để kết luận?.

Bóp méo y học chứng cứ

Nếu 5 thử nghiệm thuốc cho thấy thuốc không hiệu quả bị giấu đi, chỉ có 1 thử nghiệm ngẫu nhiên tình cờ đạt kết quả tích cực được xuất bản, cộng đồng y khoa sẽ lầm tưởng rằng loại thuốc đó có tác dụng thần kỳ.

Công cụ phát hiện: Biểu đồ hình phễu (Funnel plot)

Trong các tổng quan hệ thống, biểu đồ phễu không đối xứng là dấu hiệu cho thấy các nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ có kết quả âm tính đã bị bỏ sót.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Egger, M., et al. (1997). Bias in meta-analysis detected by a simple, graphical test. BMJ, 315(7109), 629-634. https://doi.org/10.1136/bmj.315.7109.629

Rosenthal, R. (1979). The file drawer problem and tolerance for null results. Psychological Bulletin, 86(3), 638-641. https://doi.org/10.1037/0033-2909.86.3.638