Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Truyền thông khoa học

Sự hoài nghi có tổ chức (organized skepticism) là gì?

Tiếng Anh
Organized skepticism
Còn gọi là
tính hoài nghi khoa học, hoài nghi phương pháp luận, organized skepticism

Sự hoài nghi có tổ chức là gì?

Sự hoài nghi có tổ chức (organized skepticism) là một trong bốn chuẩn mực cơ bản của đạo đức khoa học do Robert K. Merton đề xuất (chuẩn mực CUDOS), đòi hỏi mọi kết quả nghiên cứu phải được xem xét kỹ lưỡng với thái độ nghi vấn phương pháp luận có cấu trúc trước khi được thừa nhận (Merton, 1942; Ziman, 2000).

Phân biệt hoài nghi khoa học và phủ nhận cực đoan

Hoài nghi có tổ chức là động lực thúc đẩy tính chính xác của khoa học, hoàn toàn khác với chủ nghĩa phủ nhận khoa học (denialism) vốn từ chối bằng chứng thực nghiệm vì động cơ tư tưởng hoặc lợi ích kinh tế (Oreskes & Conway, 2010).

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Merton, R. K. (1942). A note on science and technology in a democratic order. Journal of Legal and Political Sociology, 1(1), 115-126.

Ziman, J. (2000). Real science: What it is and what it means. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511541391