Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Truyền thông khoa học

Khoa học công dân (citizen science) là gì?

Tiếng Anh
Citizen science
Còn gọi là
khoa học cộng đồng, nghiên cứu có sự tham gia của công chúng

Khoa học công dân (citizen science) đưa người dân từ vị thế người quan sát trở thành người trực tiếp đóng góp vào quá trình thu thập dữ liệu, phân loại mẫu và giải quyết vấn đề khoa học (ECSA, 2015; UNESCO, 2021).

Các cấp độ tham gia của công dân

Theo Hiệp hội Khoa học Công dân Châu Âu (ECSA), sự tham gia trải dài từ đóng góp thụ động (chia sẻ cảm biến máy tính), thu thập dữ liệu (chụp ảnh chim muông, đo chỉ số bụi mịn), cho đến đồng thiết kế đề tài và cùng công bố bài báo khoa học.

Giá trị kép cho khoa học và xã hội

Khoa học công dân cung cấp các tập dữ liệu thực địa khổng lồ mà một nhóm nghiên cứu nhỏ không thể tự thu thập. Đồng thời, nó giúp người dân nâng cao trực tiếp tư duy thực nghiệm và kỹ năng phản biện khoa học.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

European Citizen Science Association [ECSA]. (2015). Ten principles of citizen science. ECSA. https://doi.org/10.17605/OSF.IO/XPR2N

UNESCO. (2021). UNESCO Recommendation on Open Science. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949