Chín tiêu chí Bradford Hill (1965) là kim chỉ nam kinh điển để đánh giá bằng chứng nhân quả trong dịch tễ học và y học chứng cứ. Xem bài Kiểm tra nghiên cứu chia sẻ trên mạng.
Chín tiêu chí của Sir Austin Bradford Hill
1. Cường độ liên kết, 2. Tính nhất quán, 3. Tính đặc hiệu, 4. Trình tự thời gian (nguyên nhân phải có trước kết quả), 5. Gradient sinh học (liều – đáp ứng), 6. Tính hợp lý sinh học, 7. Tính mạch lạc, 8. Bằng chứng thực nghiệm, 9. Tương tự.
Cảnh báo cho người làm báo khoa học
Không bao giờ được dùng từ ‘gây ra’ (causes) khi đưa tin về một nghiên cứu chỉ tìm thấy ‘mối liên hệ tương quan’ (associated with).
Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.
Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].
Tài liệu tham khảo
Hill, A. B. (1965). The environment and disease: Association or causation? Proceedings of the Royal Society of Medicine, 58(5), 295-300. https://doi.org/10.1177/003591576505800503
Pearl, J., & Mackenzie, D. (2018). The book of why: The new science of cause and effect. Basic Books.
Gợi ý tìm nhanh:
Đang tìm kiếm bài viết...
Không tìm thấy bài viết nào chứa từ khoá "". Hãy thử từ khoá khác nhé!
Bài viết đã lưu
Chưa có bài viết nào được lưu
Bấm biểu tượng chiếc thẻ bookmark trên các bài viết để lưu lại và đọc offline bất cứ khi nào bạn muốn.
Liên hệ Dy Khoa
Cần trao đổi về một bài viết, hợp tác hay phỏng vấn?
Để lại vài dòng, tôi sẽ phản hồi trong vòng 48 giờ. Phóng viên cần ý kiến chuyên gia gấp, vui lòng ghi rõ hạn chót trong nội dung.
Sci&Marcom Glossary
