Đồng hành cùng Viet Pride 2026 · Tôn trọng sự đa dạng, lan toả yêu thương

Sci&Marcom Glossary Nghiên cứu & bằng chứng

Sai số hệ thống do nhớ lại (recall bias) là gì?

Tiếng Anh
Recall bias
Còn gọi là
thiên lệch hồi tưởng, sai số nhớ lại trong khảo sát, recall bias

Sai số hệ thống do nhớ lại là gì?

Sai số hệ thống do nhớ lại (recall bias) là mối đe dọa thường trực đối với các nghiên cứu hồi cứu bệnh – chứng (case-control studies), trong đó người bệnh có xu hướng tìm kiếm lý do cho tình trạng của mình và nhớ lại nhiều chi tiết tiêu cực hơn người không mắc bệnh (Coughlin, 1990; Hassan, 2005).

Biện pháp giảm thiểu

Các nhà nghiên cứu hạn chế sai số này bằng cách đối chiếu hồ sơ bệnh án khách quan thay vì chỉ dựa vào bản câu hỏi tự điền, hoặc ưu tiên sử dụng thiết kế nghiên cứu tiến cứu (prospective cohort).

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Coughlin, S. S. (1990). Recall bias in epidemiologic studies. Journal of Clinical Epidemiology, 43(1), 87-91. https://doi.org/10.1016/0895-4356(90)90060-3

Hassan, E. (2005). Recall bias can be a threat to retrospective and prospective research designs. The Internet Journal of Epidemiology, 3(2), 1-7.