Sci&Marcom GlossaryNhắm mục tiêu vi mô (Microtargeting) là phương thức truyền thông dựa trên phân tích dữ liệu lớn (dữ liệu nhân khẩu học, hành vi tìm kiếm, lịch sử mua sắm, tương tác mạng xã hội) kết hợp với các mô hình tâm lý học (như mô hình tính cách Big Five) để phân khúc công chúng thành hàng ngàn nhóm siêu nhỏ và phân phối các thông điệp được “may đo” chính xác cho từng nhóm.
Bản chất và định nghĩa học thuật
Ban đầu được phát triển trong thương mại điện tử, microtargeting trở thành mối đe dọa dân chủ khi được áp dụng vào truyền thông chính trị và các chiến dịch thao túng dư luận (Zuiderveen Borgesius et al., 2018). Thay vì phát đi một thông điệp công khai cho toàn thể quốc dân xem xét và tranh luận, microtargeting gửi các “quảng cáo tối” (Dark Ads) — những thông điệp chỉ người được nhắm đến mới nhìn thấy. Kẻ thao túng có thể gửi thông điệp A kích động nỗi sợ hãi cho nhóm người hay lo âu, đồng thời gửi thông điệp B trái ngược hoàn toàn cho nhóm người lạc quan, phá vỡ không gian tranh luận công khai lành mạnh.
Bối cảnh và ứng dụng thực tiễn
Bê bối Cambridge Analytica trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2016 và Brexit là hồi chuông cảnh tỉnh toàn cầu: Dữ liệu cá nhân của 87 triệu người dùng Facebook bị thu thập trái phép để lập hồ sơ tâm lý học và phân phối các thông điệp gây hoang mang, kích động chia rẽ chủng tộc nhằm định hướng lá phiếu.
Ví dụ minh hoạ thực tế
Một chiến dịch quảng cáo chống vắc xin xác định nhóm các bà mẹ trẻ mới sinh con có biểu hiện lo âu cao trên mạng xã hội, từ đó liên tục đẩy các bài viết giật gân về “nguy cơ tự kỷ do vắc xin” vào bảng tin của nhóm này, trong khi các nhóm đối tượng khác hoàn toàn không nhìn thấy những quảng cáo đó.
Những điểm lưu ý quan trọng
- Xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư dữ liệu cá nhân và đe dọa tính minh bạch của các cuộc bầu cử.
- Dẫn đến sự phân cực xã hội sâu sắc khi mỗi nhóm công chúng sống trong một thực tại thông tin riêng biệt.
