Sci&Marcom GlossaryBáo chí bầy đàn (Pack Journalism) là thuật ngữ chỉ sự thiếu vắng tính độc lập và sáng tạo của giới truyền thông, khi các phóng viên hành xử như một đàn sói đi săn: Cùng lao vào một câu chuyện giật gân, sao chép góc nhìn của nhau và sợ hãi việc bị bỏ lại phía sau (FOMO) nếu không đưa tin giống các đối thủ.
Bản chất và định nghĩa học thuật
Thuật ngữ trở nên bất hủ qua cuốn sách The Boys on the Bus (1973) của Timothy Crouse, miêu tả cảnh các phóng viên theo dõi chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ năm 1972: Do ăn cùng bàn, ngủ cùng khách sạn và đi cùng một chuyến xe bus, các phóng viên dần đánh mất góc nhìn phản biện cá nhân, họ đọc bài của tờ New York Times vào mỗi sáng sớm để quyết định xem mình nên viết gì cho bài báo buổi chiều của mình.
Bối cảnh và ứng dụng thực tiễn
Trong kỷ nguyên tin tức số 24/7, báo chí bầy đàn càng trở nên trầm trọng: Khi một vụ bê bối của người nổi tiếng hay một sự cố doanh nghiệp xảy ra, hàng trăm trang báo điện tử đồng loạt săn đuổi, mổ xẻ từng chi tiết nhỏ nhặt của cùng một nhân vật, tạo ra làn sóng truyền thông ngột ngạt lấn át hoàn toàn các vấn đề xã hội quan trọng khác.
Ví dụ minh hoạ thực tế
Cảnh hàng trăm ống kính máy quay của các đài truyền hình cùng chen chúc, giẫm đạp lên nhau trước cửa nhà một nghệ sĩ đang vướng scandal đời tư để chộp giật một bức ảnh khuôn mặt mệt mỏi của họ, đưa lên trang nhất của tất cả các mặt báo với cùng một thông điệp kết án.
Những điểm lưu ý quan trọng
- Báo chí bầy đàn triệt tiêu sự đa dạng thông tin và dễ bị các bậc thầy PR thao túng nếu họ kiểm soát được “con sói đầu đàn” (tờ báo có ảnh hưởng nhất).
- Nhà báo chuyên nghiệp cần dũng cảm rẽ sang hướng khác, tìm kiếm những câu chuyện bị lãng quên thay vì chạy theo đám đông ồn ào.
