Tiêu chuẩn nhân quả Bradford Hill là gì?

Sir Austin Bradford Hill đề xuất 9 tiêu chí kinh điển vào năm 1965 để xác lập quan hệ nhân quả trong y học công cộng (Hill, 1965; Fedak et al., 2015): 1) Độ mạnh mối liên hệ; 2) Tính nhất quán; 3) Tính đặc hiệu; 4) Mối quan hệ thời gian; 5) Mối quan hệ liều lượng – đáp ứng; 6) Tính hợp lý sinh học; 7) Tính mạch lạc; 8) Bằng chứng thực nghiệm; và 9) Sự tương đồng.

Ứng dụng phòng ngừa ngụy biện

Bộ tiêu chí này là công cụ sắc bén giúp người làm khoa học bác bỏ các luận điệu ngụy tạo ‘tương quan là nhân quả’ vốn rất phổ biến trên không gian mạng.

Đôi lời giới thiệu

Bài viết này được tổng hợp bởi Nguyễn Hoàng Anh Khoa (Dy Khoa), giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang, và là người tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông Khoa học và Thu hút Công chúng (Science Communication and Public Engagement) tại Universiti Malaya (UM), Malaysia. Đây là lĩnh vực chuyên môn cốt lõi mà anh được đào tạo bài bản và tiếp tục theo đuổi trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp.

Nếu bạn thấy bài viết có sai sót hoặc muốn góp ý, vui lòng gửi email về [email protected].

Tài liệu tham khảo

Fedak, K. M., Bernal, A., Capshaw, Z. A., & Gross, S. (2015). Applying the Bradford Hill criteria in the 21st century: How data integration has changed causal inference in molecular epidemiology. Emerging Themes in Epidemiology, 12(1), 14. https://doi.org/10.1186/s12982-015-0037-4

Hill, A. B. (1965). The environment and disease: Association or causation?. Proceedings of the Royal Society of Medicine, 58(5), 295-300. https://doi.org/10.1177/003591576505800505

Tiêu chuẩn nhân quả Bradford Hill là gì?