"Dừng lại trước khi tin — kiểm tra trước khi chia sẻ."
Chương trình giáo dục truyền thông khoa học phi lợi nhuận, giúp học sinh THPT nhận diện tin giả khoa học và sức khỏe trên mạng xã hội — triển khai trong khuôn khổ 2 tiết học tại trường.
Bác sĩ giấu kín bí mật này… các nhà khoa học đã xác nhận.
Nguồn?
Nguồn chính thốngBài đăng mô phỏng
Tác giả · ngày đăng · nguồn trích dẫn
Có nguồn rõ
Chia Sẻ NhanhBài đăng mô phỏng
CHIA SẺ NGAY trước khi bài bị xoá!!!
Thúc ép
Mẹo Sức Khỏe 247Bài đăng mô phỏng
“Thần dược” mỗi sáng — khỏi BÁCH BỆNH!!!
Giật gân
Tin Nóng Mỗi NgàyBài đăng mô phỏng
Bác sĩ giấu kín bí mật này… các nhà khoa học đã xác nhận.
Nguồn?
Nguồn chính thốngBài đăng mô phỏng
Tác giả · ngày đăng · nguồn trích dẫn
Có nguồn rõ
Chia Sẻ NhanhBài đăng mô phỏng
CHIA SẺ NGAY trước khi bài bị xoá!!!
Thúc ép
DDừngTTraCChia
Bí mật bị che giấuNgôn ngữ giật gânNguồn mơ hồThúc ép chia sẻDừngTraChiaBí mật bị che giấuNgôn ngữ giật gânNguồn mơ hồThúc ép chia sẻDừngTraChiaBí mật bị che giấuNgôn ngữ giật gânNguồn mơ hồThúc ép chia sẻDừngTraChiaBí mật bị che giấuNgôn ngữ giật gânNguồn mơ hồThúc ép chia sẻDừngTraChia
Thử ngay · 1 phút
Bạn nhận ra mấy dấu hiệu đáng ngờ?
Đây là kiểu bài đăng sức khỏe học sinh có thể gặp mỗi ngày. Bấm vào những chỗ bạn thấy đáng ngờ — đó cũng là cách buổi học Lá Chắn Thông Tin vận hành: học bằng cách tự tay soi tin.
0/4dấu hiệu đã tìm thấy
Gợi ý: các đoạn có gạch chân màu vàng đều bấm được.
Bạn đã tìm đủ 4 dấu hiệu. Ba bước Dừng – Tra – Chia giúp học sinh làm điều này với mọi tin sức khỏe mình gặp.
Bài đăng mô phỏng để luyện tập
SK
Sống Khỏe Mỗi NgàyTài khoản giả định · 2 phút trước
BÁC SĨ SẼ KHÔNG BAO GIỜ NÓI CHO BẠN:
uống nước chanh mỗi sáng TIÊU DIỆT tế bào ung thư!
Các nhà khoa học đã xác nhận rồi nhé.
CHIA SẺ NGAY trước khi bài bị xoá!!!
Ảnh minh hoạ
♥ 12K💬 3,4K↗ 8,9K lượt chia sẻ
DừngGợi ý có "bí mật bị che giấu". Kiểu câu này đánh vào sự tò mò và nghi ngờ, khiến người đọc tin mà không hỏi lại. Đây là lúc nên dừng lại.
TraNgôn ngữ giật gân, hứa hẹn quá mức. Chữ in hoa, động từ mạnh là dấu hiệu nhắm vào cảm xúc. Chưa có bằng chứng lâm sàng cho thấy nước chanh điều trị được ung thư; người bệnh nên tuân thủ phác đồ của bác sĩ điều trị.
TraNguồn mơ hồ. Nhà khoa học nào? Công bố ở đâu, khi nào? Không có tên, không có đường dẫn — cần tra nguồn trước khi tin.
ChiaThúc ép chia sẻ. Lời kêu gọi khẩn cấp tạo áp lực, khiến người đọc chia sẻ trước khi kịp kiểm tra. Chưa xác minh — không chia sẻ.
Vì sao chương trình này tồn tại
Học sinh THPT đang thiếu một bộ lọc
1
Tiếp cận thông tin sức khỏe qua mạng xã hội
Học sinh THPT chủ yếu tiếp cận thông tin khoa học – sức khỏe qua TikTok, Facebook thay vì nguồn chính thống.
2
Tin giả đánh vào cảm xúc, lan nhanh
Nội dung giật gân về sức khỏe, dịch bệnh, thực phẩm "thần dược" dễ được chia sẻ hơn thông tin chính xác nhưng khô khan.
3
Thiếu chương trình kỹ năng thẩm định bài bản
Giáo dục phổ thông hiện chưa có module riêng dạy cách kiểm chứng thông tin khoa học – y tế trên mạng xã hội.
Quan sát từ thực tế giảng dạy và làm báo về truyền thông khoa học – y tế của Dy Khoa.
Công cụ cốt lõi của chương trình
Bộ công cụ "Dừng – Tra – Chia"
Ba bước ngắn gọn để học sinh tự kiểm chứng một thông tin khoa học – sức khỏe trước khi tin và trước khi chia sẻ.
D
Dừng
Dừng lại trước khi chia sẻ. Tự hỏi: Ai đăng? Vì sao đăng lúc này?
T
Tra
Tra nguồn gốc: tác giả, thời điểm, có được cơ quan y tế hoặc báo chí chính thống xác nhận không.
C
Chia
Chỉ chia sẻ khi đã xác minh. Nếu không chắc — hỏi người có chuyên môn hoặc không chia sẻ.
Khung chương trình · 1 buổi
Cấu trúc buổi học 90 phút (2 tiết)
Hơn một nửa thời lượng dành cho thực hành, trình bày và phản biện của chính học sinh.
10′15′15′30′10′10′
10phút
Khởi động
Dẫn nhập bằng câu chuyện tin đồn sức khỏe quen thuộc, khảo sát nhanh "Ai từng tin / từng chia sẻ?"
15phút
Vì sao tin giả "lây lan" nhanh
Mini lecture: cảm xúc, thiên kiến xác nhận, thuật toán mạng xã hội.
15phút
Bộ công cụ "Dừng – Tra – Chia"
Giới thiệu khung 3 bước kiểm chứng thông tin trước khi tin và chia sẻ.
30phút
Thực hành nhóm: Soi tin thật – tin giả
Học sinh làm việc nhóm 5–6 người, áp dụng bộ công cụ vào các case mô phỏng.
10phút
Trình bày & phản biện nhóm
Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác phản biện, Dy Khoa tổng hợp.
10phút
Tổng kết & đánh giá nhanh
Đúc kết nguyên tắc cốt lõi, quiz ngắn, phát phiếu "Dừng – Tra – Chia" mang về.
Đối tượng & quy mô
Thông số triển khai đề xuất cho một buổi
Khối 10–12
Đối tượng học sinh
35–45
học sinh / buổi (1 lớp)
2 tiết
≈ 90 phút / buổi
1 phòng
có máy chiếu, chia được nhóm 5–6 học sinh
Có thể tổ chức hội trường ghép nhiều lớp nếu nhà trường yêu cầu, kèm điều chỉnh phương pháp. Phương án 1 lớp/buổi được khuyến nghị để đảm bảo chất lượng tương tác và thực hành.
200trường THPT trên cả nước
Mục tiêu triển khai
200 trường THPT trong 2 năm
Giai đoạn đầu, chương trình tập trung triển khai tại khu vực phía Nam — phù hợp với điều kiện di chuyển hiện tại của Dy Khoa. Khi có cơ hội tài trợ, vùng phủ sẽ được mở rộng để phục vụ thêm nhiều tỉnh thành khác trên cả nước.
Đang cập nhậtCâu chuyện & kết quả từ Lá Chắn Thông TinChương trình mới triển khai. Các buổi học và phản hồi thực tế sẽ được cập nhật tại đây.
Tốt nghiệp xuất sắc chương trình Thạc sĩ Truyền thông khoa học và Thu hút công chúng tại Universiti Malaya (UM, Malaysia), đồng thời có bằng Y sĩ đa khoa — nền tảng kiến thức cho truyền thông khoa học – sức khỏe.
Giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang.
Hơn 10 năm làm báo chí, truyền thông – marketing, chuyên trách mảng truyền thông khoa học – y tế. Thường xuyên được báo chí trích dẫn với vai trò chuyên gia truyền thông.