{"id":7316,"date":"2026-10-15T20:24:22","date_gmt":"2026-10-15T13:24:22","guid":{"rendered":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/?p=7316"},"modified":"2026-10-20T18:48:22","modified_gmt":"2026-10-20T11:48:22","slug":"viet-khoa-hoc-cho-cong-chung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/","title":{"rendered":"Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc vi\u1ebft cho \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p v\u00e0 th\u01b0\u1eddng theo c\u1ea5u tr\u00fac IMRaD: \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, k\u1ebft qu\u1ea3 r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n lu\u1eadn. Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang \u0111i theo h\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i: n\u00f3i \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t ngay \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u, d\u00f9ng t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc quen, gi\u1ea3i th\u00edch con s\u1ed1 v\u00e0 n\u00f3i r\u00f5 \u0111i\u1ec1u c\u00f2n ch\u01b0a ch\u1eafc ch\u1eafn (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019). Th\u00ed nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y thu\u1eadt ng\u1eef chuy\u00ean m\u00f4n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng th\u1ea5y th\u00f4ng tin kh\u00f3 x\u1eed l\u00fd h\u01a1n (Bullock v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1, 2019), n\u00ean kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n v\u0103n phong.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00f3m t\u1eaft nhanh:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>IMRaD l\u00e0 quy \u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc, ph\u1ed5 bi\u1ebfn d\u1ea7n qua nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7; ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng c\u1ea7n th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u.<\/li>\n\n<li>Thu\u1eadt ng\u1eef l\u00e0m gi\u1ea3m c\u1ea3m gi\u00e1c d\u1ec5 x\u1eed l\u00fd th\u00f4ng tin, v\u00e0 trong m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m, vi\u1ec7c k\u00e8m \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a kh\u00f4ng c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m gi\u00e1c n\u00e0y.<\/li>\n\n<li>Con s\u1ed1 n\u00ean \u00edt, c\u00f3 b\u1ed1i c\u1ea3nh, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft t\u1ef1 l\u00e0m ph\u00e9p t\u00ednh thay ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc.<\/li>\n\n<li>N\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 l\u00e0m gi\u1ea3m ni\u1ec1m tin \u1edf m\u1ee9c nh\u1ecf, ch\u1ee7 y\u1ebfu khi b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n \u0111\u1ea1t b\u1eb1ng l\u1eddi thay v\u00ec b\u1eb1ng con s\u1ed1.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">V\u00ec sao b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc l\u1ea1i vi\u1ebft theo c\u1ea5u tr\u00fac IMRaD?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 quy \u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh d\u1ea7n trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc. M\u1ed9t kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ed1c tr\u00ean b\u1ed1n t\u1ea1p ch\u00ed y khoa l\u1edbn (British Medical Journal, JAMA, The Lancet v\u00e0 New England Journal of Medicine) giai \u0111o\u1ea1n 1935 \u0111\u1ebfn 1985 cho th\u1ea5y c\u1ea5u tr\u00fac n\u00e0y d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn ngh\u1ecb t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 nh\u01b0ng ch\u1ec9 chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1 t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1970; trong th\u1eadp ni\u00ean 1970, t\u1ef7 l\u1ec7 \u0111\u1ea1t 80%, v\u00e0 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1980 th\u00ec IMRaD l\u00e0 khu\u00f4n m\u1eabu duy nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng cho b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ed1c (Sollaci &amp; Pereira, 2004).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc l\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p. H\u1ecd c\u1ea7n bi\u1ebft nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0m g\u00ec, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn k\u1ebft qu\u1ea3, n\u00ean k\u1ebft lu\u1eadn th\u01b0\u1eddng n\u1eb1m \u1edf cu\u1ed1i. Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o c\u0169ng ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i ng\u00e0nh: ph\u00e2n t\u00edch 709.577 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft t\u1eeb 123 t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc, xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1eeb n\u0103m 1881 \u0111\u1ebfn 2015, cho th\u1ea5y \u0111\u1ed9 d\u1ec5 \u0111\u1ecdc c\u1ee7a v\u0103n b\u1ea3n khoa h\u1ecdc gi\u1ea3m d\u1ea7n theo th\u1eddi gian, v\u00e0 xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y ph\u1ea3n \u00e1nh vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u &#8220;general scientific jargon&#8221; (thu\u1eadt ng\u1eef khoa h\u1ecdc chung) (Plav\u00e9n-Sigray v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1, 2017). N\u1ebfu b\u00ea nguy\u00ean c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea5y ra c\u00f4ng ch\u00fang, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecf d\u1edf tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh. B\u1ed9 ch\u1ec9 s\u1ed1 truy\u1ec1n th\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a Trung t\u00e2m Ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 Ph\u00f2ng ng\u1eeba D\u1ecbch b\u1ec7nh Hoa K\u1ef3 (CDC Clear Communication Index) y\u00eau c\u1ea7u: &#8220;The main message must be in the first paragraph or section&#8221; (th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh ph\u1ea3i n\u1eb1m \u1edf \u0111o\u1ea1n ho\u1eb7c ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean) (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019). C\u00e1ch l\u00e0m n\u00e0y g\u1ea7n v\u1edbi l\u1ed1i vi\u1ebft &#8220;kim t\u1ef1 th\u00e1p ng\u01b0\u1ee3c&#8221; quen thu\u1ed9c c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed; b\u00e0i <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/ttkh-khac-gi-bao-chi-giao-duc-pr-khoa-hoc\/\">truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc kh\u00e1c g\u00ec b\u00e1o ch\u00ed, gi\u00e1o d\u1ee5c, PR khoa h\u1ecdc<\/a> ph\u00e2n t\u00edch th\u00eam ch\u1ed7 giao nhau gi\u1eefa c\u00e1c ngh\u1ec1 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung hai c\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>B\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc:<\/strong> b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u00e0 kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng nghi\u00ean c\u1ee9u, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, k\u1ebft qu\u1ea3, b\u00e0n lu\u1eadn v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n, k\u1ebft lu\u1eadn.<\/li>\n\n<li><strong>B\u00e0i cho c\u00f4ng ch\u00fang:<\/strong> ph\u00e1t hi\u1ec7n ch\u00ednh v\u00e0 v\u00ec sao ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc n\u00ean quan t\u00e2m, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a g\u00ec v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u00f2n ch\u01b0a ch\u1eafc ch\u1eafn.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 t\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng ph\u1ea7n gi\u1edbi h\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn m\u1ea5t. C\u00f9ng b\u1ed9 ch\u1ec9 s\u1ed1 tr\u00ean khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft &#8220;Acknowledge uncertainty about data, findings, recommendations&#8221; (th\u1eeba nh\u1eadn s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 d\u1eef li\u1ec7u, ph\u00e1t hi\u1ec7n, khuy\u1ebfn ngh\u1ecb) (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019). Mu\u1ed1n b\u00e0i vi\u1ebft h\u1ea5p d\u1eabn h\u01a1n m\u00e0 v\u1eabn ch\u00ednh x\u00e1c, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00eam k\u1ef9 thu\u1eadt <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/ke-chuyen-khoa-hoc-storytelling\/\">k\u1ec3 chuy\u1ec7n khoa h\u1ecdc<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Thu\u1eadt ng\u1eef chuy\u00ean m\u00f4n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ra sao?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thu\u1eadt ng\u1eef khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc th\u1ea5y th\u00f4ng tin kh\u00f3 x\u1eed l\u00fd h\u01a1n, v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a \u0111i k\u00e8m ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 b\u00f9 l\u1ea1i. Trong m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m v\u1edbi 650 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh \u1edf M\u1ef9, nh\u00f3m t\u00e1c gi\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi tham gia \u0111\u1ecdc c\u00e1c \u0111o\u1ea1n v\u0103n v\u1ec1 xe t\u1ef1 l\u00e1i, robot ph\u1eabu thu\u1eadt v\u00e0 in sinh h\u1ecdc ba chi\u1ec1u, theo b\u1ed1n phi\u00ean b\u1ea3n: c\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 thu\u1eadt ng\u1eef, c\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a hi\u1ec7n ra khi r\u00ea chu\u1ed9t. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc phi\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 thu\u1eadt ng\u1eef b\u00e1o c\u00e1o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 d\u1ec5 x\u1eed l\u00fd th\u00f4ng tin (processing fluency) th\u1ea5p h\u01a1n r\u00f5 r\u1ec7t; c\u00f2n vi\u1ec7c c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a kh\u00f4ng t\u1ea1o ra kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a th\u1ed1ng k\u00ea v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0y (Bullock v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1, 2019).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u00f3m t\u00e1c gi\u1ea3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef &#8220;impairs people\u2019s ability to process scientific information&#8221; (l\u00e0m suy gi\u1ea3m kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed l\u00fd th\u00f4ng tin khoa h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc) v\u00e0 khuy\u00ean ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n th\u00f4ng &#8220;eliminate jargon where possible&#8221; (lo\u1ea1i b\u1ecf thu\u1eadt ng\u1eef khi c\u00f3 th\u1ec3) (Bullock v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1, 2019). H\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a CDC c\u0169ng \u0111i theo h\u01b0\u1edbng n\u00e0y: ch\u1ecdn nh\u1eefng t\u1eeb ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t v\u1edbi nh\u00f3m \u0111\u1ecdc ch\u00ednh, thay thu\u1eadt ng\u1eef b\u1eb1ng t\u1eeb th\u00f4ng d\u1ee5ng, v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch t\u1eeb l\u1ea1 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1ef1c h\u00e0nh, h\u00e3y t\u1ef1 h\u1ecfi: t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 c\u1ea7n thi\u1ebft cho th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh kh\u00f4ng? N\u1ebfu kh\u00f4ng, thay b\u1eb1ng t\u1eeb th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. N\u1ebfu c\u00f3, ch\u1eb3ng h\u1ea1n khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc s\u1ebd g\u1eb7p l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u00ean b\u00e1o hay trong ph\u00f2ng kh\u00e1m, h\u00e3y gi\u1eef l\u1ea1i v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u ng\u1eafn, k\u00e8m v\u00ed d\u1ee5 g\u1ea7n g\u0169i.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u00ean tr\u00ecnh b\u00e0y con s\u1ed1 v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u1ebf n\u00e0o?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con s\u1ed1 n\u00ean \u00edt, c\u00f3 b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh s\u1eb5n. CDC khuy\u00ean ch\u1ec9 ch\u1ecdn nh\u1eefng con s\u1ed1 c\u1ea7n cho th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh, di\u1ec5n \u0111\u1ea1t ch\u00fang b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00f3i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, gi\u1ea3i th\u00edch v\u00ec sao con s\u1ed1 \u0111\u00f3 quan tr\u1ecdng, v\u00e0 &#8220;Be sure to do the math rather than expect the audience to calculate&#8221; (h\u00e3y t\u1ef1 l\u00e0m ph\u00e9p t\u00ednh thay v\u00ec \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc ph\u1ea3i t\u00ednh) (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019). V\u00ed d\u1ee5, thay v\u00ec ch\u1ec9 n\u00f3i m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 t\u0103ng bao nhi\u00eau ph\u1ea7n tr\u0103m, h\u00e3y cho bi\u1ebft n\u00f3 t\u0103ng t\u1eeb m\u1ee9c n\u00e0o l\u00ean m\u1ee9c n\u00e0o, \u1edf nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o v\u00e0 trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft s\u1ee3 r\u1eb1ng n\u00f3i &#8220;ch\u01b0a ch\u1eafc&#8221; s\u1ebd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc m\u1ea5t ni\u1ec1m tin. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng th\u1ef1c nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y n\u1ed7i lo n\u00e0y ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Qua n\u0103m th\u00ed nghi\u1ec7m v\u1edbi t\u1ed5ng c\u1ed9ng 5.780 ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m l\u1eb7p l\u1ea1i \u0111\u0103ng k\u00fd tr\u01b0\u1edbc v\u1edbi m\u1eabu to\u00e0n qu\u1ed1c v\u00e0 m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m th\u1ef1c \u0111\u1ecba tr\u00ean trang BBC News, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00f3 nh\u1eadn ra m\u1ee9c b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh cao h\u01a1n khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i r\u00f5, nh\u01b0ng ni\u1ec1m tin v\u00e0o con s\u1ed1 v\u00e0 v\u00e0o ngu\u1ed3n tin ch\u1ec9 gi\u1ea3m nh\u1eb9, v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu khi b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n \u0111\u1ea1t b\u1eb1ng l\u1eddi (van der Bles v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1, 2020). V\u00ec v\u1eady, m\u1ed9t kho\u1ea3ng \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u1ee5 th\u1ec3 th\u01b0\u1eddng t\u1ed1t h\u01a1n c\u00e2u chung chung &#8220;k\u1ebft qu\u1ea3 c\u00f2n nhi\u1ec1u b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh&#8221;. B\u00e0i <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/vi-sao-nha-khoa-hoc-hay-noi-chua-chac-chan\/\">v\u00ec sao c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hay n\u00f3i &#8220;ch\u01b0a ch\u1eafc ch\u1eafn&#8221;<\/a> gi\u1ea3i th\u00edch th\u00eam g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a c\u00e1ch n\u00f3i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e2u h\u1ecfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u00f3a \u0111\u1ebfn m\u1ee9c sai kh\u00f4ng?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng. M\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecf b\u1edbt s\u1ef1 th\u1eadt. Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u1eabn ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">C\u00f3 n\u00ean b\u1ecf h\u1ebft thu\u1eadt ng\u1eef kh\u00f4ng?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ean b\u1ecf khi c\u00f3 th\u1ec3, v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch ngay t\u1ea1i ch\u1ed7 khi bu\u1ed9c ph\u1ea3i d\u00f9ng (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019). L\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng trong th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a Bullock v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 (2019), ch\u1ec9 th\u00eam \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a kh\u00f4ng gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc th\u1ea5y v\u0103n b\u1ea3n d\u1ec5 x\u1eed l\u00fd h\u01a1n, n\u00ean c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 h\u1ea1n ch\u1ebf thu\u1eadt ng\u1eef ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1ea7n \u0111\u1ea7u vi\u1ebft b\u00e0i cho b\u00e1o n\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ebf n\u00e0o?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e3y vi\u1ebft c\u00e2u th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7t n\u00f3 \u1edf \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u (Centers for Disease Control and Prevention [CDC], 2019), r\u1ed3i m\u1edbi b\u1ed5 sung b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n. B\u00e0i <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/nha-khoa-hoc-co-can-hoc-truyen-thong\/\">nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 c\u1ea7n h\u1ecdc truy\u1ec1n th\u00f4ng kh\u00f4ng<\/a> b\u00e0n th\u00eam v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 r\u00e0o c\u1ea3n khi nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tham gia truy\u1ec1n th\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110i\u1ec1u g\u00ec n\u00ean nh\u1edb?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 r\u00fat g\u1ecdn m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc, m\u00e0 l\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc kh\u00e1c: th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh tr\u01b0\u1edbc, t\u1eeb ng\u1eef quen thu\u1ed9c, con s\u1ed1 c\u00f3 b\u1ed1i c\u1ea3nh, v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i r\u00f5 b\u1eb1ng con s\u1ed1 khi c\u00f3 th\u1ec3. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng hi\u1ec7n c\u00f3, ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eeb c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0y; ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u1eabn n\u00ean th\u1eed nghi\u1ec7m v\u1edbi ch\u00ednh \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1c b\u00e0i li\u00ean quan c\u00f3 trong <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/chuyen-de-truyen-thong-khoa-hoc\/\">chuy\u00ean \u0111\u1ec1 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mu\u1ed1n h\u1ecdc b\u00e0i b\u1ea3n h\u01a1n?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ai mu\u1ed1n r\u00e8n k\u1ef9 n\u0103ng n\u00e0y c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o kh\u00f3a h\u1ecdc <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/courses\/truyen-thong-khoa-hoc-co-ban-tu-nghien-cuu-den-cong-chung\/\">Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n: T\u1eeb nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ebfn c\u00f4ng ch\u00fang<\/a>. V\u1edbi ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe, c\u00f3 th\u00eam kh\u00f3a <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/courses\/viet-noi-dung-suc-khoe-cho-cong-chung\/\">Vi\u1ebft n\u1ed9i dung s\u1ee9c kh\u1ecfe cho c\u00f4ng ch\u00fang<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0110\u1ecdc th\u00eam:<\/strong> <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/bao-chi-khoa-hoc-o-viet-nam-gap-rao-can-gi\/\">B\u00e1o ch\u00ed khoa h\u1ecdc \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u0111ang g\u1eb7p nh\u1eefng r\u00e0o c\u1ea3n g\u00ec?<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0110\u00f4i l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng h\u1ee3p b\u1edfi Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa (<a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/dy-khoa-la-ai\/\">Dy Khoa<\/a>), gi\u1ea3ng vi\u00ean Khoa Quan h\u1ec7 c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0 Truy\u1ec1n th\u00f4ng, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc V\u0103n Lang, v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t nghi\u1ec7p Th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng Khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat C\u00f4ng ch\u00fang (Science Communication and Public Engagement) t\u1ea1i Universiti Malaya (UM), Malaysia. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ed1t l\u00f5i m\u00e0 anh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o b\u00e0i b\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c theo \u0111u\u1ed5i trong nghi\u00ean c\u1ee9u, gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu b\u1ea1n th\u1ea5y b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f3 sai s\u00f3t ho\u1eb7c mu\u1ed1n g\u00f3p \u00fd, vui l\u00f2ng g\u1eedi email v\u1ec1 hi@dykhoa.com.<\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details dk-refs is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o (5 ngu\u1ed3n)<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bullock, O. M., Col\u00f3n Amill, D., Shulman, H. C., &amp; Dixon, G. N. (2019). Jargon as a barrier to effective science communication: Evidence from metacognition. <em>Public Understanding of Science, 28<\/em>(7), 845-853. https:\/\/doi.org\/10.1177\/0963662519865687 (b\u1ea3n m\u1edf: https:\/\/comm.osu.edu\/sites\/comm.osu.edu\/files\/PUS%202019-%20Bullock%20et%20al..pdf)<\/li>\n\n<li>Centers for Disease Control and Prevention. (2019). <em>CDC Clear Communication Index: A tool for developing and assessing CDC public communication products. User guide<\/em>. https:\/\/cdc.gov\/ccindex\/pdf\/clear-communication-user-guide.pdf<\/li>\n\n<li>Plav\u00e9n-Sigray, P., Matheson, G. J., Schiffler, B. C., &amp; Thompson, W. H. (2017). The readability of scientific texts is decreasing over time. <em>eLife, 6<\/em>, Article e27725. https:\/\/doi.org\/10.7554\/eLife.27725<\/li>\n\n<li>Sollaci, L. B., &amp; Pereira, M. G. (2004). The introduction, methods, results, and discussion (IMRAD) structure: A fifty-year survey. <em>Journal of the Medical Library Association, 92<\/em>(3), 364-367. https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC442179\/<\/li>\n\n<li>van der Bles, A. M., van der Linden, S., Freeman, A. L. J., &amp; Spiegelhalter, D. J. (2020). The effects of communicating uncertainty on public trust in facts and numbers. <em>Proceedings of the National Academy of Sciences, 117<\/em>(14), 7672-7683. https:\/\/doi.org\/10.1073\/pnas.1913678117<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1eeb IMRaD \u0111\u1ebfn th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh \u1edf \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u: thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft kh\u00e1c \u0111i th\u1ebf n\u00e0o khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7315,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,3],"tags":[1126,1127,1125,23,1124],"dk_series":[],"class_list":["post-7316","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ly-thuyet-mo-hinh","category-truyen-thong-khoa-hoc","tag-imrad","tag-su-bat-dinh","tag-thuat-ngu","tag-truyen-thong-khoa-hoc","tag-viet-khoa-hoc-cho-cong-chung"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc ra sao?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc \u1edf c\u1ea5u tr\u00fac, thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc ra sao?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc \u1edf c\u1ea5u tr\u00fac, thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dy Khoa Blog\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zykhoa\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-15T13:24:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-20T11:48:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"675\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/#person\"},\"headline\":\"Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?\",\"datePublished\":\"2026-10-15T13:24:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-20T11:48:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/\"},\"wordCount\":2809,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp\",\"keywords\":[\"IMRaD\",\"s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh\",\"thu\u1eadt ng\u1eef\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\",\"vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang\"],\"articleSection\":[\"L\u00fd thuy\u1ebft &amp; M\u00f4 h\u00ecnh\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"vi\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/#person\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/\",\"name\":\"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc ra sao?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp\",\"datePublished\":\"2026-10-15T13:24:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-20T11:48:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/#person\"},\"description\":\"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc \u1edf c\u1ea5u tr\u00fac, thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp\",\"width\":1200,\"height\":675,\"caption\":\"Minh h\u1ecda m\u00e0u n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u bi\u1ebfn ch\u1ed3ng t\u00e0i li\u1ec7u th\u00e0nh m\u1ed9t trang gi\u1ea5y g\u1eedi \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, g\u1ee3i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Dy Khoa Blog\",\"description\":\"Blog c\u1ee7a Dy Khoa v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc, truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ee9c kho\u1ebb v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh marcom.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi\",\"alternateName\":\"Blog c\u1ee7a Dy Khoa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/#person\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/#person\",\"name\":\"Dy Khoa\",\"alternateName\":[\"Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa\",\"Nguyen Hoang Anh Khoa\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/\",\"description\":\"Dy Khoa (Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa), th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat c\u00f4ng ch\u00fang, gi\u1ea3ng vi\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng.\",\"jobTitle\":[\"Gi\u1ea3ng vi\u00ean\",\"Chuy\u00ean gia Truy\u1ec1n th\u00f4ng\"],\"alumniOf\":{\"@type\":\"CollegeOrUniversity\",\"name\":\"Universiti Malaya\"},\"knowsAbout\":[\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ee9c kho\u1ebb\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng marketing t\u00edch h\u1ee3p (IMC)\",\"Quan h\u1ec7 c\u00f4ng ch\u00fang\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng\"],\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/dykhoa\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dykhoa\\\/\",\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/zykhoa\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.researchgate.net\\\/profile\\\/Hoang-Anh-Khoa-Nguyen\",\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/dy-khoa-la-ai\\\/\"],\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg\",\"caption\":\"Dy Khoa\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc ra sao?","description":"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc \u1edf c\u1ea5u tr\u00fac, thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc ra sao?","og_description":"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc \u1edf c\u1ea5u tr\u00fac, thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh.","og_url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/","og_site_name":"Dy Khoa Blog","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/zykhoa\/","article_published_time":"2026-10-15T13:24:22+00:00","article_modified_time":"2026-10-20T11:48:22+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":675,"url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Dy Khoa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Dy Khoa","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/"},"author":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/#person"},"headline":"Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?","datePublished":"2026-10-15T13:24:22+00:00","dateModified":"2026-10-20T11:48:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/"},"wordCount":2809,"image":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp","keywords":["IMRaD","s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh","thu\u1eadt ng\u1eef","Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc","vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang"],"articleSection":["L\u00fd thuy\u1ebft &amp; M\u00f4 h\u00ecnh","Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc"],"inLanguage":"vi","publisher":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/#person"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/","name":"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc ra sao?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp","datePublished":"2026-10-15T13:24:22+00:00","dateModified":"2026-10-20T11:48:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/#person"},"description":"Vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc \u1edf c\u1ea5u tr\u00fac, thu\u1eadt ng\u1eef, con s\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#primaryimage","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp","contentUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung.webp","width":1200,"height":675,"caption":"Minh h\u1ecda m\u00e0u n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u bi\u1ebfn ch\u1ed3ng t\u00e0i li\u1ec7u th\u00e0nh m\u1ed9t trang gi\u1ea5y g\u1eedi \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, g\u1ee3i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 vi\u1ebft khoa h\u1ecdc cho c\u00f4ng ch\u00fang"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/viet-khoa-hoc-cho-cong-chung\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Vi\u1ebft cho c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00e1c vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/","name":"Dy Khoa Blog","description":"Blog c\u1ee7a Dy Khoa v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc, truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ee9c kho\u1ebb v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh marcom.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi","alternateName":"Blog c\u1ee7a Dy Khoa","publisher":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/#person"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/#person","name":"Dy Khoa","alternateName":["Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa","Nguyen Hoang Anh Khoa"],"url":"https:\/\/dykhoa.com\/","description":"Dy Khoa (Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa), th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat c\u00f4ng ch\u00fang, gi\u1ea3ng vi\u00ean \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng.","jobTitle":["Gi\u1ea3ng vi\u00ean","Chuy\u00ean gia Truy\u1ec1n th\u00f4ng"],"alumniOf":{"@type":"CollegeOrUniversity","name":"Universiti Malaya"},"knowsAbout":["Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc","Truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ee9c kho\u1ebb","Truy\u1ec1n th\u00f4ng marketing t\u00edch h\u1ee3p (IMC)","Quan h\u1ec7 c\u00f4ng ch\u00fang","Truy\u1ec1n th\u00f4ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng"],"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/in\/dykhoa\/","https:\/\/www.instagram.com\/dykhoa\/","https:\/\/facebook.com\/zykhoa\/","https:\/\/www.researchgate.net\/profile\/Hoang-Anh-Khoa-Nguyen","https:\/\/dykhoa.com\/blog\/dy-khoa-la-ai\/"],"image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg","contentUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg","caption":"Dy Khoa"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7316"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7437,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7316\/revisions\/7437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7316"},{"taxonomy":"dk_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/dk_series?post=7316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}