{"id":655,"date":"2026-09-02T11:32:32","date_gmt":"2026-09-02T04:32:32","guid":{"rendered":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/?p=655"},"modified":"2026-09-02T11:32:34","modified_gmt":"2026-09-02T04:32:34","slug":"influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/","title":{"rendered":"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 13\/1\/2021, Indonesia kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ti\u00eam <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/khung-hoang-vac-xin-astrazeneca-2021\/\" data-type=\"post\" data-id=\"515\">v\u1eafc-xin<\/a> Covid-19 qu\u1ed1c gia. Ng\u01b0\u1eddi ti\u00eam m\u0169i \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Joko Widodo. Ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i c\u1ea1nh \u00f4ng, c\u0169ng nh\u1eadn m\u0169i ti\u00eam trong bu\u1ed5i ph\u00e1t s\u00f3ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb Ph\u1ee7 T\u1ed5ng th\u1ed1ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u00e1c s\u0129 hay nh\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u00e0 l\u00e0 Raffi Ahmad, m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt truy\u1ec1n h\u00ecnh v\u1edbi g\u1ea7n 50 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi theo d\u00f5i tr\u00ean Instagram. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch c\u1ee7a B\u1ed9 Y t\u1ebf Indonesia. V\u00e0 ch\u1ec9 v\u00e0i gi\u1edd sau, n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u nh\u1ea5t v\u1ec1 r\u1ee7i ro c\u1ee7a chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o s\u1ee9c kho\u1ebb b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch case qua khung l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin v\u00e0 r\u00fat ra b\u00e0i h\u1ecdc cho ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_88 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-box-title\">Trong b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y,<\/div>\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\"><\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Tom_tat_nhanh\" >T\u00f3m t\u1eaft nhanh<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Boi_canh_vi_sao_Indonesia_chon_influencer\" >B\u1ed1i c\u1ea3nh: v\u00ec sao Indonesia ch\u1ecdn influencer?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Dieu_gi_da_xay_ra\" >\u0110i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Khung_ly_thuyet_do_tin_cay_nguon_tin\" >Khung l\u00fd thuy\u1ebft: \u0111\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Dieu_case_nay_khong_noi\" >\u0110i\u1ec1u case n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00f3i<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Bai_hoc_cho_chien_luoc_quang_cao_suc_khoe_tai_Viet_Nam\" >B\u00e0i h\u1ecdc cho chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o s\u1ee9c kho\u1ebb t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Cau_hoi_thuong_gap\" >C\u00e2u h\u1ecfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Doi_loi_gioi_thieu\" >\u0110\u00f4i l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#Tai_lieu_tham_khao\" >T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tom_tat_nhanh\"><\/span>T\u00f3m t\u1eaft nhanh<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u1ed9 Y t\u1ebf Indonesia x\u1ebfp influencer v\u00e0o nh\u00f3m ti\u00eam \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f9ng kho\u1ea3ng 1,5 tri\u1ec7u nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf; m\u1ed9t quan ch\u1ee9c c\u1ea5p cao c\u1ee7a B\u1ed9 x\u00e1c nh\u1eadn v\u1edbi Reuters \u0111\u00e2y l\u00e0 <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/courses\/chien-luoc-sang-tao-trong-truyen-thong-tu-insight-den-big-idea\/\" data-type=\"courses\" data-id=\"620\">chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u00f4ng<\/a> c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch (Reuters, 2021).<\/li>\n\n\n\n<li>B\u1ed1i c\u1ea3nh: kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00e1ng 12\/2020 cho th\u1ea5y ch\u1ec9 37% ng\u01b0\u1eddi Indonesia s\u1eb5n s\u00e0ng ti\u00eam, 40% c\u00e2n nh\u1eafc, 17% t\u1eeb ch\u1ed1i; lo ng\u1ea1i xoay quanh \u0111\u1ed9 an to\u00e0n, hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a v\u1eafc-xin Sinovac v\u00e0 t\u00ednh halal (Reuters, 2021).<\/li>\n\n\n\n<li>V\u00e0i gi\u1edd sau khi ti\u00eam, Raffi Ahmad b\u1ecb ch\u1ee5p \u1ea3nh d\u1ef1 ti\u1ec7c t\u1ea1i m\u1ed9t qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea \u1edf Jakarta, kh\u00f4ng \u0111eo kh\u1ea9u trang, kh\u00f4ng gi\u00e3n c\u00e1ch. Ph\u1ea3n \u1ee9ng d\u1eef d\u1ed9i tr\u00ean m\u1ea1ng, Ph\u1ee7 T\u1ed5ng th\u1ed1ng khi\u1ec3n tr\u00e1ch, c\u1ea3nh s\u00e1t \u0111i\u1ec1u tra, Raffi xin l\u1ed7i c\u00f4ng khai (Mahy et al., 2022).<\/li>\n\n\n\n<li>Khung l\u00fd thuy\u1ebft: \u0111\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin g\u1ed3m chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1ng tin; h\u00e0nh vi m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p l\u00e0m s\u1ee5p \u0111\u1ed5 th\u00e0nh t\u1ed1 \u0111\u00e1ng tin, th\u1ee9 m\u00e0 influencer v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Boi_canh_vi_sao_Indonesia_chon_influencer\"><\/span>B\u1ed1i c\u1ea3nh: v\u00ec sao Indonesia ch\u1ecdn influencer?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea7u n\u0103m 2021, Indonesia l\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 d\u1ecbch n\u1eb7ng nh\u1ea5t \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u1edbi h\u01a1n 869.000 ca m\u1eafc v\u00e0 25.000 ca t\u1eed vong. Nh\u01b0ng r\u00e0o c\u1ea3n l\u1edbn kh\u00f4ng k\u00e9m l\u00e0 t\u00e2m l\u00fd. Kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00e1ng 12\/2020 cho th\u1ea5y ch\u1ec9 37% ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1eb5n s\u00e0ng ti\u00eam. Ba m\u1ed1i lo ch\u00ednh: \u0111\u1ed9 an to\u00e0n, hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a CoronaVac (Sinovac) khi c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m \u1edf Brazil, Indonesia v\u00e0 Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 cho k\u1ebft qu\u1ea3 dao \u0111\u1ed9ng t\u1eeb 50% \u0111\u1ebfn 91%, v\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi v\u1eafc-xin c\u00f3 halal hay kh\u00f4ng t\u1ea1i qu\u1ed1c gia H\u1ed3i gi\u00e1o \u0111\u00f4ng d\u00e2n nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi (Reuters, 2021).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00ednh ph\u1ee7 x\u1eed l\u00fd t\u1eebng r\u00e0o c\u1ea3n: H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Ulema Indonesia (MUI) tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1eafc-xin halal; T\u1ed5ng th\u1ed1ng ti\u00eam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u1ed9 an to\u00e0n; v\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, B\u1ed9 Y t\u1ebf \u0111\u01b0a influencer v\u00e0o nh\u00f3m ti\u00eam \u0111\u1ee3t \u0111\u1ea7u. B\u00e0 Siti Nadia Tarmizi, quan ch\u1ee9c c\u1ea5p cao c\u1ee7a B\u1ed9 Y t\u1ebf, n\u00f3i v\u1edbi Reuters r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch. Ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t ng\u00f4n c\u1ee7a L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c nhi\u1ec7m Covid-19 m\u00f4 t\u1ea3 Raffi Ahmad l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a th\u1ebf h\u1ec7 millennials, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Indonesia t\u1ef1 tin \u0111i ti\u00eam (Reuters, 2021).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t thi\u1ebft k\u1ebf, \u0111\u00e2y l\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o h\u1ee3p l\u00fd. Indonesia n\u1eb1m trong nh\u00f3m qu\u1ed1c gia d\u00f9ng m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i nhi\u1ec1u nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 c\u00e1c th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u1ed1ng v\u1eafc-xin tr\u00ean TikTok Indonesia th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ed3ng v\u00e0o ng\u00f4n ng\u1eef t\u00f4n gi\u00e1o, lan truy\u1ec1n b\u1edfi c\u00e1c micro-influencer t\u00f4n gi\u00e1o (Sastramidjaja &amp; Rosli, 2021). \u0110\u1ed1i tr\u1ecdng b\u1eb1ng influencer \u0111\u1ea1i ch\u00fang l\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn d\u1ec5 hi\u1ec3u.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dieu_gi_da_xay_ra\"><\/span>\u0110i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00e1ng 13\/1\/2021, Raffi Ahmad nh\u1eadn m\u0169i ti\u00eam t\u1ea1i Ph\u1ee7 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Merdeka. Anh \u0111\u0103ng video k\u00e8m d\u00f2ng ch\u1eef, \u0111\u1ea1i \u00fd: T\u1ea1 \u01a1n Ch\u00faa, t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eam \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u00f4m nay c\u00f9ng Jokowi. C\u1ea3m \u01a1n s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng. Indonesia th\u00e2n y\u00eau, h\u00e3y \u0111i ti\u00eam, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i s\u1ee3 (Reuters, 2021).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ed1i c\u00f9ng ng\u00e0y, h\u00ecnh \u1ea3nh Raffi d\u1ef1 ti\u1ec7c t\u1ea1i m\u1ed9t qu\u00e1n c\u00e0 ph\u00ea \u1edf Jakarta c\u00f9ng v\u1ee3 v\u00e0 c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 kh\u00e1c xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean ch\u00ednh t\u00e0i kho\u1ea3n c\u1ee7a anh v\u00e0 c\u00e1c t\u00e0i kho\u1ea3n kh\u00e1c. Kh\u00f4ng kh\u1ea9u trang, kh\u00f4ng gi\u00e3n c\u00e1ch. Ph\u1ea3n \u1ee9ng tr\u00ean m\u1ea1ng b\u00f9ng l\u00ean: ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng k\u00eau g\u1ecdi anh l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng t\u1ed1t h\u01a1n, c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 kh\u00e1c c\u0169ng l\u00ean ti\u1ebfng. Ph\u1ee7 T\u1ed5ng th\u1ed1ng khi\u1ec3n tr\u00e1ch. C\u1ea3nh s\u00e1t m\u1edf \u0111i\u1ec1u tra xem anh c\u00f3 vi ph\u1ea1m quy \u0111\u1ecbnh gi\u00e3n c\u00e1ch hay kh\u00f4ng. Raffi bu\u1ed9c ph\u1ea3i xin l\u1ed7i c\u00f4ng khai. Hai tu\u1ea7n sau, anh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i Ph\u1ee7 T\u1ed5ng th\u1ed1ng ti\u00eam m\u0169i hai, v\u00e0 trong video l\u1ea7n n\u00e0y l\u1ea1i th\u1eeba nh\u1eadn sai ph\u1ea1m c\u1ee7a m\u00ecnh (Mahy et al., 2022).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reuters nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ng\u1eafn g\u1ecdn: quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a influencer v\u00e0o nh\u00f3m \u01b0u ti\u00ean \u0111\u00e3 ph\u1ea7n n\u00e0o ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng, v\u00ec m\u0169i ti\u00eam kh\u00f4ng t\u1ea1o mi\u1ec5n d\u1ecbch ngay l\u1eadp t\u1ee9c (Reuters, 2021). \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec3m khoa h\u1ecdc b\u1ecb h\u00e0nh vi c\u1ee7a Raffi l\u00e0m lu m\u1edd: v\u1eafc-xin c\u1ea7n th\u1eddi gian v\u00e0 \u0111\u1ee7 li\u1ec1u \u0111\u1ec3 sinh mi\u1ec5n d\u1ecbch, v\u00e0 trong l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng d\u1ecbch v\u1eabn b\u1eaft bu\u1ed9c. M\u1ed9t b\u1ee9c \u1ea3nh \u0111i ti\u1ec7c \u0111\u00e3 g\u1eedi \u0111i th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi m\u1ecdi t\u00e0i li\u1ec7u y t\u1ebf c\u1ee7a ch\u00ednh chi\u1ebfn d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Khung_ly_thuyet_do_tin_cay_nguon_tin\"><\/span>Khung l\u00fd thuy\u1ebft: \u0111\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nghi\u00ean c\u1ee9u kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Hovland v\u00e0 Weiss (1951) cho th\u1ea5y c\u00f9ng m\u1ed9t n\u1ed9i dung, khi \u0111\u1ebfn t\u1eeb ngu\u1ed3n c\u00f3 \u0111\u1ed9 tin c\u1eady cao, t\u1ea1o thay \u0111\u1ed5i th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u1edbn h\u01a1n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 so v\u1edbi khi \u0111\u1ebfn t\u1eeb ngu\u1ed3n c\u00f3 \u0111\u1ed9 tin c\u1eady th\u1ea5p. \u0110\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y g\u1ed3m hai th\u00e0nh t\u1ed1: chuy\u00ean m\u00f4n (expertise), t\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn tin c\u00f3 tin r\u1eb1ng ngu\u1ed3n bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh n\u00f3i hay kh\u00f4ng, v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1ng tin (trustworthiness), t\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn tin c\u00f3 tin r\u1eb1ng ngu\u1ed3n \u0111ang n\u00f3i th\u1eadt, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 che gi\u1ea5u hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1p v\u00e0o case n\u00e0y: Raffi Ahmad kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn v\u00ec chuy\u00ean m\u00f4n. Th\u00e0nh t\u1ed1 chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u00e3 c\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng, B\u1ed9 Y t\u1ebf, MUI v\u00e0 c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Anh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn v\u00ec th\u00e0nh t\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i: s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 \u0111\u00e1ng tin \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00f3m c\u00f4ng ch\u00fang tr\u1ebb m\u00e0 c\u00e1c ngu\u1ed3n ch\u00ednh th\u1ed1ng kh\u00f3 ch\u1ea1m t\u1edbi. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1ng tin c\u1ee7a m\u1ed9t influencer kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u1eb1ng c\u1ea5p m\u00e0 \u0111\u1ebfn t\u1eeb t\u00ednh nh\u1ea5t qu\u00e1n gi\u1eefa l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh vi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang quan s\u00e1t li\u00ean t\u1ee5c. Khi h\u00e0nh vi bu\u1ed5i t\u1ed1i ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p bu\u1ed5i s\u00e1ng, th\u00e0nh t\u1ed1 duy nh\u1ea5t m\u00e0 anh \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u00ea \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u00e3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a Mahy, Winarnita v\u00e0 Herriman (2022) tr\u00ean <em>Policy &amp; Internet<\/em> c\u1ee7ng c\u1ed1 \u0111i\u1ec3m n\u00e0y t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c. Nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ed1n case influencer Indonesia g\u00e2y tranh c\u00e3i trong 2020-2021, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Raffi, c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng &#8220;ph\u1ea3n \u1ee9ng d\u1eef d\u1ed9i&#8221; (backlash) t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng m\u1ea1ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft phi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean influencer m\u1ed9t b\u1ed9 gi\u00e1 tr\u1ecb: minh b\u1ea1ch, trung th\u1ef1c, nh\u1ea5t qu\u00e1n (kh\u00f4ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c gi\u1ea3), kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho ph\u00fac l\u1ee3i c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m quy\u1ec1n uy v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng, v\u00e0 nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Raffi vi ph\u1ea1m \u00edt nh\u1ea5t ba gi\u00e1 tr\u1ecb trong s\u1ed1 \u0111\u00f3: nh\u1ea5t qu\u00e1n, kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m (Mahy et al., 2022).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec3m \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00fd thuy\u1ebft l\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1eeb ch\u00ednh c\u00f4ng ch\u00fang tr\u01b0\u1edbc khi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc can thi\u1ec7p. V\u1edbi chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o s\u1ee9c kho\u1ebb, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ee7i ro kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd ph\u00e1t hi\u1ec7n, m\u00e0 \u1edf vi\u1ec7c h\u00e0ng ch\u1ee5c tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi theo d\u00f5i ph\u00e1t hi\u1ec7n, trong th\u1eddi gian th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dieu_case_nay_khong_noi\"><\/span>\u0110i\u1ec1u case n\u00e0y kh\u00f4ng n\u00f3i<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1edbi hai k\u1ebft lu\u1eadn v\u1ed9i:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u1eb1ng s\u1ef1 c\u1ed1 l\u00e0m gi\u1ea3m t\u1ef7 l\u1ec7 ti\u00eam.<\/strong> Indonesia sau \u0111\u00f3 v\u1eabn \u0111\u1ea1t \u0111\u1ed9 ph\u1ee7 v\u1eafc-xin cao. Kh\u00f4ng c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o \u0111o l\u01b0\u1eddng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ri\u00eang c\u1ee7a s\u1ef1 c\u1ed1 Raffi l\u00ean \u00fd \u0111\u1ecbnh ti\u00eam c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang. Ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, m\u1ed9t nh\u00e0 d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc Indonesia \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng vi\u1ec7c Raffi ti\u00eam kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi Indonesia s\u1ebd l\u00e0m theo, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi theo d\u00f5i anh, v\u00e0 c\u1ea7n theo d\u00f5i, ph\u00e2n t\u00edch th\u00eam v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng tr\u01b0\u1edbc khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00f3 ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u00f9ng influencer hay kh\u00f4ng (Reuters, 2021). \u0110\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi m\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u1ee9 hai, kh\u00f4ng n\u00ean k\u1ebft lu\u1eadn influencer l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 t\u1ed3i.<\/strong> Case n\u00e0y cho th\u1ea5y influencer l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng sai l\u1edbn: hi\u1ec7u qu\u1ea3 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u00e0nh vi c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb truy\u1ec1n th\u00f4ng kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ea7n qu\u1ea3n tr\u1ecb, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fd do lo\u1ea1i b\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bai_hoc_cho_chien_luoc_quang_cao_suc_khoe_tai_Viet_Nam\"><\/span>B\u00e0i h\u1ecdc cho chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o s\u1ee9c kho\u1ebb t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ch\u1ecdn influencer l\u00e0 ch\u1ecdn th\u00e0nh t\u1ed1 &#8220;\u0111\u00e1ng tin&#8221;, n\u00ean ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e0nh t\u1ed1 \u0111\u00f3.<\/strong> Influencer kh\u00f4ng thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean gia v\u1ec1 m\u1eb7t chuy\u00ean m\u00f4n; gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a h\u1ecd n\u1eb1m \u1edf s\u1ef1 nh\u1ea5t qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang quan s\u00e1t. H\u1ee3p \u0111\u1ed3ng v\u00e0 briefing c\u1ea7n bao g\u1ed3m cam k\u1ebft h\u00e0nh vi trong su\u1ed1t chi\u1ebfn d\u1ecbch, kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1ed9i dung \u0111\u0103ng t\u1ea3i.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p khoa h\u1ecdc ph\u1ea3i \u0111i k\u00e8m th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p h\u00e0nh vi.<\/strong> &#8220;H\u00e3y \u0111i ti\u00eam&#8221; l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7. &#8220;Ti\u00eam r\u1ed3i v\u1eabn c\u1ea7n \u0111eo kh\u1ea9u trang cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ee7 li\u1ec1u v\u00e0 \u0111\u1ee7 th\u1eddi gian&#8221; m\u1edbi l\u00e0 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, v\u00e0 influencer ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ecbch b\u1ea3n kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng cho t\u1eebng influencer.<\/strong> N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 50 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi theo d\u00f5i vi ph\u1ea1m ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh v\u1eeba k\u00eau g\u1ecdi, chi\u1ebfn d\u1ecbch c\u1ea7n ph\u1ea3n \u1ee9ng trong v\u00e0i gi\u1edd, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0i ng\u00e0y. Vi\u1ec7c Raffi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ti\u00eam m\u0169i hai v\u00e0 c\u00f4ng khai nh\u1eadn l\u1ed7i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e9p l\u1ea1i chu k\u1ef3, nh\u01b0ng di\u1ec5n ra hai tu\u1ea7n sau.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0110o l\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eebng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh.<\/strong> C\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 nh\u00e0 d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc Indonesia \u0111\u1eb7t ra t\u1eeb th\u00e1ng 1\/2021 v\u1eabn \u0111\u00fang cho Vi\u1ec7t Nam: influencer th\u1ef1c s\u1ef1 d\u1ecbch chuy\u1ec3n h\u00e0nh vi c\u1ee7a ai, bao nhi\u00eau, v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u00e1ng chi ph\u00ed c\u00f9ng r\u1ee7i ro kh\u00f4ng. Kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1eef li\u1ec7u th\u00ec m\u1ecdi chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c influencer \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1eb7t c\u01b0\u1ee3c.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng m\u1ea1ng l\u00e0 c\u01a1 quan \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft nhanh nh\u1ea5t.<\/strong> \u1ede Vi\u1ec7t Nam, n\u01a1i Facebook, TikTok v\u00e0 Zalo c\u00f3 \u0111\u1ed9 ph\u1ee7 r\u1ea5t cao, c\u01a1 ch\u1ebf &#8220;backlash&#8221; m\u00e0 Mahy v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 m\u00f4 t\u1ea3 v\u1eadn h\u00e0nh kh\u00f4ng kh\u00e1c Indonesia. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m truy\u1ec1n th\u00f4ng n\u00ean coi \u0111\u00f3 l\u00e0 bi\u1ebfn s\u1ed1 thi\u1ebft k\u1ebf ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cau_hoi_thuong_gap\"><\/span>C\u00e2u h\u1ecfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u00ec sao Indonesia cho influencer ti\u00eam tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i?<\/strong> B\u1ed9 Y t\u1ebf Indonesia x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u00e2y l\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch nh\u1eb1m t\u0103ng ni\u1ec1m tin v\u1eafc-xin, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh ch\u1ec9 37% d\u00e2n s\u1ed1 s\u1eb5n s\u00e0ng ti\u00eam (Reuters, 2021).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Raffi Ahmad \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec sai?<\/strong> V\u00e0i gi\u1edd sau khi ti\u00eam v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi c\u00f4ng ch\u00fang \u0111i ti\u00eam, anh d\u1ef1 ti\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111eo kh\u1ea9u trang, kh\u00f4ng gi\u00e3n c\u00e1ch, trong khi v\u1eafc-xin ch\u01b0a th\u1ec3 t\u1ea1o mi\u1ec5n d\u1ecbch ngay. H\u00e0nh vi n\u00e0y m\u00e2u thu\u1eabn tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ph\u00f2ng d\u1ecbch (Mahy et al., 2022; Reuters, 2021).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u1ef1 c\u1ed1 c\u00f3 l\u00e0m gi\u1ea3m t\u1ef7 l\u1ec7 ti\u00eam \u1edf Indonesia kh\u00f4ng?<\/strong> Kh\u00f4ng c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o \u0111o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Indonesia sau \u0111\u00f3 v\u1eabn \u0111\u1ea1t \u0111\u1ed9 ph\u1ee7 v\u1eafc-xin cao. B\u00e0i h\u1ecdc c\u1ee7a case n\u1eb1m \u1edf qu\u1ea3n tr\u1ecb r\u1ee7i ro, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf k\u1ebft qu\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 n\u00ean d\u00f9ng influencer cho truy\u1ec1n th\u00f4ng y t\u1ebf?<\/strong> C\u00f3 th\u1ec3, v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 influencer cung c\u1ea5p th\u00e0nh t\u1ed1 &#8220;\u0111\u00e1ng tin&#8221; ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i &#8220;chuy\u00ean m\u00f4n&#8221;, c\u00f3 cam k\u1ebft h\u00e0nh vi, c\u00f3 k\u1ecbch b\u1ea3n kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng v\u00e0 c\u00f3 \u0111o l\u01b0\u1eddng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Doi_loi_gioi_thieu\"><\/span>\u0110\u00f4i l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng h\u1ee3p b\u1edfi Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa (Dy Khoa), gi\u1ea3ng vi\u00ean Khoa Quan h\u1ec7 c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0 Truy\u1ec1n th\u00f4ng, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc V\u0103n Lang, v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t nghi\u1ec7p Th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng Khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat C\u00f4ng ch\u00fang (Science Communication and Public Engagement) t\u1ea1i Universiti Malaya (UM), Malaysia. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ed1t l\u00f5i m\u00e0 anh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o b\u00e0i b\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c theo \u0111u\u1ed5i trong nghi\u00ean c\u1ee9u, gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu b\u1ea1n th\u1ea5y b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f3 sai s\u00f3t ho\u1eb7c mu\u1ed1n g\u00f3p \u00fd, vui l\u00f2ng g\u1eedi email v\u1ec1 hi@dykhoa.com.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tai_lieu_tham_khao\"><\/span>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hovland, C. I., &amp; Weiss, W. (1951). The influence of source credibility on communication effectiveness. <em>Public Opinion Quarterly, 15<\/em>(4), 635\u2013650. https:\/\/doi.org\/10.1086\/266350<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mahy, P., Winarnita, M., &amp; Herriman, N. (2022). Influencing the influencers: Regulating the morality of online conduct in Indonesia. <em>Policy &amp; Internet, 14<\/em>(3), 574\u2013596. https:\/\/doi.org\/10.1002\/poi3.321<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reuters. (2021, January 15). <em>Instagram influencers are a vaccine priority in wary Indonesia<\/em>. NBC News. https:\/\/www.nbcnews.com\/tech\/social-media\/instagram-influencers-are-vaccine-priority-wary-indonesia-rcna226<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sastramidjaja, Y., &amp; Rosli, A. A. (2021). <em>Tracking the swelling COVID-19 vaccine chatter on TikTok in Indonesia<\/em> (ISEAS Perspective No. 2021\/82). ISEAS-Yusof Ishak Institute. https:\/\/www.iseas.edu.sg\/articles-commentaries\/iseas-perspective\/2020-82-tracking-the-swelling-covid-19-vaccine-chatter-on-tiktok-in-indonesia-by-yatun-sastramidjaja-and-amirul-adli-rosli\/<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y \u0111\u0103ng<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-post-date\"><time datetime=\"2026-09-02T11:32:32+07:00\">02\/09\/2026<\/time><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y 13\/1\/2021, Indonesia kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 qu\u1ed1c gia. Ng\u01b0\u1eddi ti\u00eam m\u0169i \u0111\u1ea7u &hellip; <a title=\"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?\" class=\"hm-read-more\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/\"><span class=\"screen-reader-text\">Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?<\/span>Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":656,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,3],"tags":[350,349,351,348,347,352,353],"class_list":["post-655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-case-study","category-truyen-thong-khoa-hoc","tag-do-tin-cay-nguon-tin","tag-indonesia","tag-influencer-marketing","tag-nguoi-anh-huong","tag-quang-cao-vac-xin","tag-raffi-ahmad","tag-truyen-thong-suc-khoe-dong-nam-a"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eb1ng influencer: b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Indonesia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Indonesia cho Raffi Ahmad ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u00e0y ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ec sao?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eb1ng influencer: b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Indonesia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Indonesia cho Raffi Ahmad ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u00e0y ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ec sao?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dy Khoa Blog\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zykhoa\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-02T04:32:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-02T04:32:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"650\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dy Khoa\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c462f014715b5c79ebf00c13c0934d69\"},\"headline\":\"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?\",\"datePublished\":\"2026-09-02T04:32:32+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-02T04:32:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/\"},\"wordCount\":3186,\"commentCount\":1,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg\",\"keywords\":[\"\u0111\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin\",\"Indonesia\",\"influencer marketing\",\"ng\u01b0\u1eddi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng\",\"qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin\",\"Raffi Ahmad\",\"truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ee9c kho\u1ebb \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\"],\"articleSection\":[\"Case study\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/\",\"name\":\"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eb1ng influencer: b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Indonesia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-02T04:32:32+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-02T04:32:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c462f014715b5c79ebf00c13c0934d69\"},\"description\":\"Indonesia cho Raffi Ahmad ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u00e0y ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ec sao?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg\",\"width\":1200,\"height\":650},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Dy Khoa\",\"description\":\"Gi\u1ea3ng vi&ecirc;n - Chuy&ecirc;n gia truy\u1ec1n th&ocirc;ng\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c462f014715b5c79ebf00c13c0934d69\",\"name\":\"Dy Khoa\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg\",\"caption\":\"Dy Khoa\"},\"description\":\"Th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc - Gi\u1ea3ng vi\u00ean \u0110\u1ea1i h\u1ecdc - Chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/zykhoa\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dykhoa\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/dykhoa\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eb1ng influencer: b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Indonesia","description":"Indonesia cho Raffi Ahmad ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u00e0y ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ec sao?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eb1ng influencer: b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Indonesia","og_description":"Indonesia cho Raffi Ahmad ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u00e0y ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ec sao?","og_url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/","og_site_name":"Dy Khoa Blog","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/zykhoa\/","article_published_time":"2026-09-02T04:32:32+00:00","article_modified_time":"2026-09-02T04:32:34+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":650,"url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dy Khoa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Dy Khoa","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/"},"author":{"name":"Dy Khoa","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#\/schema\/person\/c462f014715b5c79ebf00c13c0934d69"},"headline":"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?","datePublished":"2026-09-02T04:32:32+00:00","dateModified":"2026-09-02T04:32:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/"},"wordCount":3186,"commentCount":1,"image":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg","keywords":["\u0111\u1ed9 tin c\u1eady ngu\u1ed3n tin","Indonesia","influencer marketing","ng\u01b0\u1eddi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng","qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin","Raffi Ahmad","truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ee9c kho\u1ebb \u0110\u00f4ng Nam \u00c1"],"articleSection":["Case study","Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc"],"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/","name":"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o b\u1eb1ng influencer: b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Indonesia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg","datePublished":"2026-09-02T04:32:32+00:00","dateModified":"2026-09-02T04:32:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#\/schema\/person\/c462f014715b5c79ebf00c13c0934d69"},"description":"Indonesia cho Raffi Ahmad ti\u00eam v\u1eafc-xin Covid-19 c\u00f9ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o n\u00e0y ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng. V\u00ec sao?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#primaryimage","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg","contentUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/raffi-ahmad-vaccine-influencer-cover-1200px-HQ.jpg","width":1200,"height":650},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/influencer-vac-xin-indonesia-raffi-ahmad\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3ng c\u00e1o v\u1eafc-xin b\u1eb1ng influencer c\u1ee7a Indonesia ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00ec \u0111\u00e2u?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/","name":"Dy Khoa","description":"Gi\u1ea3ng vi&ecirc;n - Chuy&ecirc;n gia truy\u1ec1n th&ocirc;ng","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#\/schema\/person\/c462f014715b5c79ebf00c13c0934d69","name":"Dy Khoa","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg","contentUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785252721438_1555151237691901618_8271965652735541228_03804f14bacc46968fc3c4600471c52f-e1785318666235.jpg","caption":"Dy Khoa"},"description":"Th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc - Gi\u1ea3ng vi\u00ean \u0110\u1ea1i h\u1ecdc - Chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng","sameAs":["https:\/\/dykhoa.com\/blog","https:\/\/www.facebook.com\/zykhoa\/","https:\/\/www.instagram.com\/dykhoa\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/dykhoa\/"],"url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=655"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":657,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/655\/revisions\/657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}