{"id":115,"date":"2026-07-31T11:00:21","date_gmt":"2026-07-31T11:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/?p=115"},"modified":"2026-07-31T11:00:23","modified_gmt":"2026-07-31T11:00:23","slug":"lich-su-truyen-thong-khoa-hoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/","title":{"rendered":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/truyen-thong-khoa-hoc-la-gi\/\" data-type=\"post\" data-id=\"32\">Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc<\/a> nh\u01b0 m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n ng\u1eabu nhi\u00ean. N\u00f3 g\u1eafn v\u1edbi m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c c\u1ee5 th\u1ec3 trong l\u1ecbch s\u1eed: B\u00e1o c\u00e1o Bodmer n\u0103m 1985 t\u1ea1i Anh \u2014 v\u0103n ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ch\u00ednh th\u1ee9c cho phong tr\u00e0o &#8220;Ph\u1ed5 bi\u1ebfn hi\u1ec3u bi\u1ebft khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ch\u00fang&#8221; (Public Understanding of Science &#8211; PUS), v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1edf r\u1ed9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_85 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-box-title\">Trong b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y,<\/div>\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\"><\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#Bao_cao_Bodmer_1985_diem_khoi_dau\" >B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985): \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#Tu_PUS_den_mot_linh_vuc_hoc_thuat_truong_thanh\" >T\u1eeb PUS \u0111\u1ebfn m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#Vi_sao_hieu_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_lai_quan_trong\" >V\u00ec sao hi\u1ec3u l\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc l\u1ea1i quan tr\u1ecdng<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#Doi_loi_gioi_thieu\" >\u0110\u00f4i l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#Tai_lieu_tham_khao\" >T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bao_cao_Bodmer_1985_diem_khoi_dau\"><\/span>B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985): \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1985, H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Khoa h\u1ecdc Ho\u00e0ng gia Anh (Royal Society) c\u00f4ng b\u1ed1 b\u00e1o c\u00e1o&nbsp;<em>The Public Understanding of Science<\/em>, do m\u1ed9t nh\u00f3m chuy\u00ean gia d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec c\u1ee7a nh\u00e0 di truy\u1ec1n h\u1ecdc Sir Walter Bodmer so\u1ea1n th\u1ea3o \u2014 sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi&nbsp;<strong>B\u00e1o c\u00e1o Bodmer<\/strong>. B\u00e1o c\u00e1o d\u00e0i 41 trang, \u0111\u01b0a ra t\u00e1m khuy\u1ebfn ngh\u1ecb m\u1ea1nh m\u1ebd, k\u00eau g\u1ecdi ch\u00ednh ph\u1ee7, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang v\u00e0 c\u1ea3 gi\u1edbi khoa h\u1ecdc c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u1ee3p \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao hi\u1ec3u bi\u1ebft khoa h\u1ecdc trong c\u00f4ng ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo Royal Society, m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a b\u00e1o c\u00e1o l\u00e0 l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt nhu c\u1ea7u v\u1ec1 m\u1ed9t nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1ed5ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t khoa h\u1ecdc, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1ch khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 chi ph\u1ed1i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u2014 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ea1o ra tranh lu\u1eadn v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 c\u00e1ch th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng th\u1ec3 ch\u1ebf cho s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc, vi\u1ec7c ph\u1ed5 bi\u1ebfn khoa h\u1ecdc trong v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea1i ch\u00fang v\u00e0 truy\u1ec1n th\u00f4ng, c\u0169ng nh\u01b0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng k\u1ebft n\u1ed1i gi\u1eefa khoa h\u1ecdc v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tu_PUS_den_mot_linh_vuc_hoc_thuat_truong_thanh\"><\/span>T\u1eeb PUS \u0111\u1ebfn m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau B\u00e1o c\u00e1o Bodmer, truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc d\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb m\u1ed9t phong tr\u00e0o ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00e0nh m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc thu\u1eadt \u0111\u1ed9c l\u1eadp, thu h\u00fat s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u00e0nh: x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc khoa h\u1ecdc, nghi\u00ean c\u1ee9u truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed, khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i (STS).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t minh ch\u1ee9ng r\u00f5 n\u00e9t cho s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh n\u00e0y l\u00e0 b\u1ed9&nbsp;<em>Handbook of Public Communication of Science and Technology<\/em>, do hai h\u1ecdc gi\u1ea3 Massimiano Bucchi (\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Trento, \u00dd) v\u00e0 Brian Trench (nguy\u00ean Tr\u01b0\u1edfng khoa Truy\u1ec1n th\u00f4ng, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Dublin City, Ireland) bi\u00ean t\u1eadp. \u1ea4n b\u1ea3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ra m\u1eaft n\u0103m 2008, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0o c\u00e1c n\u0103m 2014 v\u00e0 2021 (d\u01b0\u1edbi t\u00ean&nbsp;<em>Routledge Handbook of Public Communication of Science and Technology<\/em>). M\u1ed7i l\u1ea7n t\u00e1i b\u1ea3n, cu\u1ed1n s\u00e1ch kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1eadp nh\u1eadt nghi\u00ean c\u1ee9u m\u00e0 c\u00f2n b\u1ed5 sung c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 m\u1edbi ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 d\u1ecbch chuy\u1ec3n c\u1ee7a l\u0129nh v\u1ef1c \u2014 t\u1eeb nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 &#8220;mu\u00f4n thu\u1edf&#8221; nh\u01b0 c\u00f4ng ch\u00fang khoa h\u1ecdc, l\u00fd thuy\u1ebft truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc-truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang, cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng m\u1edbi nh\u01b0 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo hai t\u00e1c gi\u1ea3, qu\u00e1 tr\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 vai tr\u00f2 ng\u00e0y c\u00e0ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u00f4ng s\u1ed1 l\u00e0 hai y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y trong hai th\u1eadp k\u1ef7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed9 tin c\u1eady c\u1ee7a th\u00f4ng tin, <a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/niem-tin-cong-chung-doi-voi-khoa-hoc-du-lieu-cap-nhat\/\" data-type=\"post\" data-id=\"111\">ni\u1ec1m tin c\u00f4ng ch\u00fang<\/a> v\u00e0o khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u0169ng nh\u01b0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a gi\u1edbi chuy\u00ean gia trong c\u00e1c t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vi_sao_hieu_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_lai_quan_trong\"><\/span>V\u00ec sao hi\u1ec3u l\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc l\u1ea1i quan tr\u1ecdng<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng ch\u1ea3y l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc hi\u1ec3u r\u1eb1ng: c\u00e1c c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn hi\u1ec7n t\u1ea1i (\u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang, khoa h\u1ecdc c\u00f4ng d\u00e2n&#8230;) kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u00f3 s\u1eb5n, m\u00e0 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a g\u1ea7n b\u1ed1n th\u1eadp k\u1ef7 tranh lu\u1eadn, ph\u00ea b\u00ecnh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh \u2014 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o ch\u00ednh s\u00e1ch t\u1ea1i Anh v\u00e0o n\u0103m 1985.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Doi_loi_gioi_thieu\"><\/span>\u0110\u00f4i l\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng h\u1ee3p b\u1edfi\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/dy-khoa-la-ai\/\" data-type=\"page\" data-id=\"2\">Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa (Dy Khoa)<\/a><\/strong>, gi\u1ea3ng vi\u00ean Khoa Quan h\u1ec7 c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0 Truy\u1ec1n th\u00f4ng, Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc V\u0103n Lang, v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t nghi\u1ec7p Th\u1ea1c s\u0129\u00a0<strong>Truy\u1ec1n th\u00f4ng Khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat C\u00f4ng ch\u00fang (Science Communication and Public Engagement)<\/strong>\u00a0t\u1ea1i Universiti Malaya (UM), Malaysia. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ed1t l\u00f5i m\u00e0 anh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o b\u00e0i b\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c theo \u0111u\u1ed5i trong nghi\u00ean c\u1ee9u, gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 sai s\u00f3t, g\u00f3p \u00fd, xin vui l\u00f2ng g\u1eedi email cho t\u00e1c gi\u1ea3: hi@dykhoa.com. Tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u1ea3m \u01a1n!<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tai_lieu_tham_khao\"><\/span>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bucchi, M., &amp; Trench, B. (Eds.). (2021).&nbsp;<em>Routledge handbook of public communication of science and technology<\/em>&nbsp;(3rd ed.). Routledge.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Royal Society. (1985).&nbsp;<em>The public understanding of science<\/em>. The Royal Society.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y \u0111\u0103ng<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-post-date\"><time datetime=\"2026-07-31T11:00:21+00:00\">July 31, 2026<\/time><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc nh\u01b0 m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c &hellip; <a title=\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay\" class=\"hm-read-more\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/\"><span class=\"screen-reader-text\">L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay<\/span>Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":116,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,3],"tags":[43,44,42,23],"class_list":["post-115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ly-thuyet-mo-hinh","category-truyen-thong-khoa-hoc","tag-bao-cao-bodmer","tag-bucchi-trench","tag-lich-su","tag-truyen-thong-khoa-hoc"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u? T\u00ecm hi\u1ec3u B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985) v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u? T\u00ecm hi\u1ec3u B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985) v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-31T11:00:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-31T11:00:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"853\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dy Khoa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dy Khoa\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f43d3ee26816e59ec7c7fcfe66db9fe\"},\"headline\":\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay\",\"datePublished\":\"2026-07-31T11:00:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T11:00:23+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/\"},\"wordCount\":1268,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg\",\"keywords\":[\"B\u00e1o c\u00e1o Bodmer\",\"Bucchi Trench\",\"L\u1ecbch s\u1eed\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\"],\"articleSection\":[\"L\u00fd thuy\u1ebft &amp; M\u00f4 h\u00ecnh\",\"Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\"],\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/\",\"name\":\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg\",\"datePublished\":\"2026-07-31T11:00:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T11:00:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f43d3ee26816e59ec7c7fcfe66db9fe\"},\"description\":\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u? T\u00ecm hi\u1ec3u B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985) v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg\",\"width\":1280,\"height\":853,\"caption\":\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Dy Khoa\",\"description\":\"Gi\u1ea3ng vi\u00ean - Chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f43d3ee26816e59ec7c7fcfe66db9fe\",\"name\":\"Dy Khoa\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/294dcf9515512478c14bff909ea60067e48e32f050e58c947420a19282cb0555?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/294dcf9515512478c14bff909ea60067e48e32f050e58c947420a19282cb0555?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/294dcf9515512478c14bff909ea60067e48e32f050e58c947420a19282cb0555?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dy Khoa\"},\"description\":\"Dy Khoa (t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa) t\u1ed1t nghi\u1ec7p lo\u1ea1i Xu\u1ea5t s\u1eafc, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat c\u00f4ng ch\u00fang t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Malaya (Malaysia).\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/dykhoa.com\",\"http:\\\/\\\/instagram.com\\\/dykhoa\\\/\",\"http:\\\/\\\/linkedin.com\\\/in\\\/dykhoa\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/dykhoa.com\\\/blog\\\/author\\\/dykhoa01\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay","description":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u? T\u00ecm hi\u1ec3u B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985) v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay","og_description":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u? T\u00ecm hi\u1ec3u B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985) v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf.","og_url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/","og_site_name":"Dy Khoa","article_published_time":"2026-07-31T11:00:21+00:00","article_modified_time":"2026-07-31T11:00:23+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":853,"url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dy Khoa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Dy Khoa","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/"},"author":{"name":"Dy Khoa","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#\/schema\/person\/0f43d3ee26816e59ec7c7fcfe66db9fe"},"headline":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay","datePublished":"2026-07-31T11:00:21+00:00","dateModified":"2026-07-31T11:00:23+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/"},"wordCount":1268,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg","keywords":["B\u00e1o c\u00e1o Bodmer","Bucchi Trench","L\u1ecbch s\u1eed","Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc"],"articleSection":["L\u00fd thuy\u1ebft &amp; M\u00f4 h\u00ecnh","Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc"],"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/","name":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg","datePublished":"2026-07-31T11:00:21+00:00","dateModified":"2026-07-31T11:00:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#\/schema\/person\/0f43d3ee26816e59ec7c7fcfe66db9fe"},"description":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u? T\u00ecm hi\u1ec3u B\u00e1o c\u00e1o Bodmer (1985) v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ecdc thu\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#primaryimage","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg","contentUrl":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cover_lich_su_truyen_thong_khoa_hoc_low.jpg","width":1280,"height":853,"caption":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/lich-su-truyen-thong-khoa-hoc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"L\u1ecbch s\u1eed truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc: T\u1eeb B\u00e1o c\u00e1o Bodmer \u0111\u1ebfn nay"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/","name":"Dy Khoa","description":"Gi\u1ea3ng vi\u00ean - Chuy\u00ean gia truy\u1ec1n th\u00f4ng","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/#\/schema\/person\/0f43d3ee26816e59ec7c7fcfe66db9fe","name":"Dy Khoa","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/294dcf9515512478c14bff909ea60067e48e32f050e58c947420a19282cb0555?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/294dcf9515512478c14bff909ea60067e48e32f050e58c947420a19282cb0555?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/294dcf9515512478c14bff909ea60067e48e32f050e58c947420a19282cb0555?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dy Khoa"},"description":"Dy Khoa (t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Anh Khoa) t\u1ed1t nghi\u1ec7p lo\u1ea1i Xu\u1ea5t s\u1eafc, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Th\u1ea1c s\u0129 Truy\u1ec1n th\u00f4ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 Thu h\u00fat c\u00f4ng ch\u00fang t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Malaya (Malaysia).","sameAs":["http:\/\/dykhoa.com","http:\/\/instagram.com\/dykhoa\/","http:\/\/linkedin.com\/in\/dykhoa\/"],"url":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/author\/dykhoa01\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115\/revisions\/117"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dykhoa.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}